ടിബറ്റൻ പീഠഭൂമിയിലെ അതിർത്തി കടന്നുള്ള യാർലുങ് സാങ്‌പോ നദിയിൽ ചൈന ഒരു മെഗാ അണക്കെട്ടിന്റെ പണി ആരംഭിച്ചുവെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾക്ക് തൊട്ടുപിന്നാലെ, അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ ദിബാംഗ് മൾട്ടിപർപ്പസ് പ്രോജക്റ്റിന്റെ പണിയും ഇന്ത്യ ആരംഭിച്ചു. ചൈനയുടെ അണക്കെട്ടിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്ന് വെള്ളം തുറന്നുവിടുന്നത് തടയുന്നതിനും ഇന്ത്യയിലെ വെള്ളപ്പൊക്കം തടയുന്നതിനും ഒരു ബഫറായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രധാന അണക്കെട്ട് നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ, പ്രത്യേകിച്ച് സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള എൻ‌എച്ച്‌പി‌സി ലിമിറ്റഡ്, ഇപ്പോൾ 17,069 കോടി രൂപയുടെ ഒരു വലിയ ആഗോള ബിഡ് ക്ഷണിച്ചു.

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലവൈദ്യുത അണക്കെട്ട് ടിബറ്റൻ പ്രദേശത്ത് ചൈന നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങിയെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ ഈ ജൂലൈയിൽ പുറത്തുവന്നതിനെ തുടർന്നാണ് ഈ അടിയന്തര തീരുമാനം. മെഗാ ഡാമുകളുടെ ആഘാതത്തെക്കുറിച്ച് ഇന്ത്യ അന്ന് ചൈനയോട് ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ഇന്ത്യയുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്ക് ദോഷം വരുത്തുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ബീജിംഗിനോട് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. "സുതാര്യതയും താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലുള്ള രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള കൂടിയാലോചനയും" സർക്കാർ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞിരുന്നു.

ടെൻഡർ പ്രകാരം 91 മാസം, അല്ലെങ്കിൽ 2032 ഓടെ ദിബാംഗ് അണക്കെട്ട് പൂർത്തിയാകും. കഴിഞ്ഞ വർഷമാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദി 2880 മെഗാവാട്ട് ദിബാംഗ് മൾട്ടി പർപ്പസ് പ്രോജക്ടിന് തറക്കല്ലിട്ടത്. 278 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ, 11,223 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റ് വാർഷിക വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ അണക്കെട്ടാണിത്. അരുണാചൽ പ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി പേമ ഖണ്ഡുവും ബി.ജെ.പി നേതാക്കളും അണക്കെട്ട് നിർമ്മിക്കുന്ന മിൻലി ഗ്രാമത്തിൽ സന്ദർശനം നടത്തിയിരുന്നു.

2020 ലെ ഗാൽവാൻ സംഘർഷത്തിനുശേഷം ഈ വർഷം ചൈനയുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ ഒരു മഞ്ഞുവീഴ്ച ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്, പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി കഴിഞ്ഞ മാസം ചൈനയിൽ നടന്ന എസ്‌സി‌ഒ ഉച്ചകോടിക്കായി യാത്ര ചെയ്യുകയും ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്ങുമായി ഉഭയകക്ഷി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ചൈനീസ് അണക്കെട്ട് ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു പ്രധാന ആശങ്കാജനകമായ പ്രശ്നമാണ്.

ചൈനയുടെ അണക്കെട്ട് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായാൽ സിയാങ്, ബ്രഹ്മപുത്ര നദികൾ വറ്റിവരണ്ടേക്കാമെന്നും, അണക്കെട്ടിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്ന് വെള്ളം തുറന്നുവിട്ടാൽ ഇന്ത്യൻ പ്രദേശം വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന് ഇരയാകാമെന്നും ചൈന അതിനെ ഒരുതരം "വാട്ടർ ബോംബ്" ആയി പോലും ഉപയോഗിച്ചേക്കാമെന്നും അരുണാചൽ പ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി ഖണ്ഡു നേരത്തെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു.

ടിബറ്റിലെ യാർലുങ് സാങ്‌പോ എന്ന പേരിലാണ് സിയാങ് നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. അരുണാചൽ പ്രദേശിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്ന ഇത് അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ പർവതനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന ദിബാങ് നദിയുടെ ഉറവിടമാണ്. അവ ലയിച്ച് ബ്രഹ്മപുത്രയായി മാറുന്നു. അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ വരുന്ന ദിബാങ് അണക്കെട്ട്, ചൈനീസ് പദ്ധതികൾക്കെതിരെ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഒരു ഇൻഷുറൻസും ബഫറും ആയി പ്രവർത്തിക്കും.

അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ ലോവർ ദിബാങ് വാലി ജില്ലയിലെ ദിബാങ് നദിയിൽ പ്രധാന അണക്കെട്ട് നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി എൻഎച്ച്പിസി ലിമിറ്റഡ് അവതരിപ്പിച്ച പദ്ധതിയുടെ ബിഡ് ഡോക്യുമെന്റിൽ, "ദിബാങ് മൾട്ടി പർപ്പസ് പ്രോജക്ടിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന്റെ രണ്ട് പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ വൈദ്യുതി ഉൽപാദനവും വെള്ളപ്പൊക്ക നിയന്ത്രണവുമാണ്" എന്ന് പറയുന്നു.