നഗരവത്കരണ തോത് ഉയര്‍ന്ന സംസ്ഥാനമാണ് കേരളം. നവകേരളത്തിന് സമഗ്രമായ നഗരനയം രൂപീകരിക്കാന്‍ കമ്മീഷന്‍ രൂപീകരിക്കും. നഗരവത്കരണത്തിന് 300 കോടി അനുവദിച്ചെന്നും ധനമന്ത്രി അറിയിച്ചു. ഈ വര്‍ഷം കിഫ്ബി വഴി 100 കോടി മാറ്റി വെക്കും.
അതിദാരിദ്ര്യം തുടച്ചുനീക്കാന്‍ 50 കോടി അനുവദിച്ചു. അഞ്ച് വര്‍ഷത്തിനകം അതിദാരിദ്ര്യം തുടച്ചുനീക്കുകയാണ് പദ്ധതി. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി 64006 അതിദരിദ്ര കുടുംബങ്ങളെ കണ്ടെത്തി നടപടി തുടങ്ങിയെന്നും ധനമന്ത്രി അറിയിച്ചു.

വര്‍ക്ക് ഫ്രം ഹോമിന് സമാനമായ പദ്ധതി ടൂറിസം മേഖലയിലും തയാറെടുപ്പുകള്‍ക്കായി 10 കോടി വകയിരുത്തി. ഐടി റിമോര്‍ട്ട് വര്‍ക്ക് കേന്ദ്രങ്ങള്‍, വര്‍ക്ക് നിയര്‍ ഹോം കോമണ്‍ ഫസിലിറ്റി സെന്ററുകള്‍ എന്നിവ ഒരുക്കാനായി 50 കോടി അനുവദിച്ചു.

ടൂറിസം ഇടനാഴി വികസനത്തിന് 50 കോടി രൂപയും ബജറ്റില്‍ മാറ്റി വച്ചു. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ യൂറോപ്പ് സന്ദര്‍ശനം ഗുണം ചെയ്‌തെന്നും വ്യവസായം മുതല്‍ വിദ്യാഭ്യാസം വരെ സമഗ്ര മേഖലയില്‍ ഉണര്‍വ്വ് ഉണ്ടാക്കിയെന്നും ധനമന്ത്രി പറഞ്ഞു.

വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖം വികസനത്തില്‍ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതാണെന്ന് ധനമന്ത്രി. വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖത്തിന് ചുറ്റുമായി വ്യവസായി ഇടനാഴിക്കായി കിഫ്ബി വഴി 1000 കോടി അനുവദിച്ചു. ഇടനാഴിക്ക് ഒപ്പം താമസ സൗകര്യങ്ങളും ഒരുക്കും.


സംസ്ഥാനത്തെ ഹെല്‍ത്ത് ഹബ്ബായി മാറ്റുമെന്നും ഇതിനായി കെയര്‍ പോളിസി നടപ്പാക്കുമെന്നും ധനമന്ത്രി. ഇതിനായി 30 കോടി വകയിരുത്തി. സംസ്ഥാന ബജറ്റില്‍ പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന് 2828.33 കോടി വകമാറ്റി. മുന്‍ വര്‍ഷത്തേക്കാള്‍ 196.6 കോടി അധികമാണിത്. കൊവിഡ് ആരോഗ്യ പ്രശ്‌നം കൈകാര്യം ചെയ്യാന്‍ അഞ്ച് കോടി രൂപയും വകയിരുത്തി. എല്ലാ ജില്ലാ ആശുപത്രികളിലും ക്യാന്‍സര്‍ ചികിത്സ കേന്ദ്രങ്ങള്‍ ഒരുക്കും. പകര്‍ച്ച വ്യാധി പ്രതിരോധത്തിന് 11 കോടി രൂപയും കാരുണ്യ മിഷന് 574.5 കോടി രൂപയും വകമാറ്റി. 74.5 കോടി അധികമാണിത്.

കേരളം ഓറല്‍ റാബിസ് വാക്‌സീന്‍ വികസിപ്പിക്കും 5 കോടി
സുരക്ഷിത ഭക്ഷണം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള പദ്ധതിക്ക് അധികമായി 7 കോടി
ഇ ഹെല്‍ത്തിന് 30 കോടി

കലാസാംസ്‌കാരിക വികസനത്തിന് ബജറ്റില്‍ 183.14 കോടി രൂപ വകമാറ്റി.
എകെജി മ്യുസിയത്തിന് 6 കോടി

വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം ശതാബ്ദി ആഘോഷിക്കും
സംസ്ഥാന സ്‌പോര്‍ട്ട്‌സ് കൗണ്‍സിലിന് 35 കോടി

ബ്രണ്ണന്‍ കോളേജിന് 10 കോടി
അസാപ്പിന് 35 കോടി
ലളിതകലാ അക്കാദമി ഫെലോഷിപ്പ് കൂട്ടും

തൃശ്ശൂര്‍ പൂരം ഉള്‍പ്പെടയുള്ള ഉത്സവങ്ങള്‍ക്കായി 8 കോടി ബജറ്റില്‍ വകയിരുത്തി.

ടെക്‌നോപാര്‍ക്കിന് 26 കോടി
ഇന്‍ഫോപാര്‍ക്കിന് 35 കോടി
കെ ഫോണിന് 100 കോടി
സ്റ്റാര്‍ട്ട് ആപ്പ് മിഷന് ആകെ 120.5കോടി

വ്യവസായ മേഖയില്‍ അടങ്കല്‍ തുകയായി ബജറ്റില്‍ 1259.66 കോടി വകമാറ്റി.

വ്യവസായ വികസന കോര്‍പറേഷന് 122.25 കോടി
ചെന്നൈ ബംഗലൂരു വ്യാവസായ ഇടനാഴി , സാമ്പത്തിക തൊഴില്‍ വളര്‍ച്ചക്ക് വഴി വക്കും.
സ്വയം തൊഴില്‍ സംരംഭക സഹായ പദ്ധതിക്കായി 60 കോടി
സ്വകാര്യ വ്യവസായ പാര്‍ക്കുകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാന്‍ 10 കോടി
കയര്‍ വ്യവസായ യന്ത്രവത്കരണത്തിന് 40 കോടി
ലൈഫ് സയന്‍സ് പാര്‍ക്ക് പ്രവര്‍ത്തങ്ങള്‍ക്കായി 20 കോടി
കയര്‍ ഉത്പാദനവും വിപണി ഇടപെടലിനും 10 കോടി
കശുവണ്ടി പുനരുജ്ജീവന പാക്കേജിന് 30 കോടി

കുറ്റ്യാടി ജലസേചന പദ്ധതിക്കായി 5 കോടി
തോട്ടപ്പള്ളി പദ്ധതിക്കായി 5 കോടി
ഡാം പുനരുദ്ധാനത്തിനും വികസനത്തിന് 58 കോടി
കുളങ്ങളുടെ നവീകരണം -7.5 കോടി
കുട്ടനാട് പാടശേഖരം പുറംബണ്ട് നിര്‍മ്മാണത്തിന് 100 കോടി
മീനച്ചിലാറിന് കുറുകം അരുണാപുരത്ത് പുതിയ ഡാം- 3 കോടി

സഹകരണ സമാശ്വാസ നിധിയിലേക്ക് 4.25 കോടി
ഓഡിറ്റിംഗ് പരിഷ്‌കരിക്കുന്നതിന് 5 കോടി

ശബരിമല മാസ്റ്റര്‍ പ്ലാനിന്റെ വിവിധ പദ്ധതികള്‍ക്കായി 30 കോടി രൂപ ബജറ്റില്‍ വകയിരുത്തി.

എരുമേലി മാസ്റ്റര്‍ പ്ലാന് അധികമായി 10 കോടി
കുടിവെള്ള വിതരണത്തിന് 10 കോടി
നിലക്കല്‍ വികസനത്തിന് 2.5 കോടി
സംസ്ഥാന ബജറ്റില്‍ കുടുംബശ്രീക്കായി 260 കോടി രൂപ വകയിരുത്തി.

മൃഗചികിത്സ സേവനങ്ങള്‍ക്ക് 41 കോടി
പുതിയ ഡയറി പാര്‍ക്കിന് 2 കോടി
മീറ്റ് പ്രൊഡക്ട്‌സ് ഓഫ് ഇന്ത്യക്ക് 13.5 കോടി

നാളികേര വികസന പദ്ധതിക്കായി 60.85 കോടി
നെല്‍കൃഷിക്ക് 91.05 കോടി
നാളീകേരത്തിന്റ താങ്ങു വില കൂട്ടി
തേങ്ങ താങ്ങുവില 32 രൂപയില്‍ നിന്ന് 34 ആക്കി
സ്മാര്‍ട് കൃഷിഭവനുകള്‍ക്ക് 10 കോടി
കാര്‍ഷിക കര്‍മ്മ സേനകള്‍ക്ക് 8 കോടി
വിള ഇന്‍ഷുറന്‍സിന് 30 കോടി
തൃത്താലക്കും കുറ്റ്യാടിക്കും നീര്‍ത്തട വികസനത്തിന് 2 കോടി വീതം

എല്ലാ ജില്ലകളിലും ഇലക്ട്രിക് ചാര്‍ജിങ് കേന്ദ്രങ്ങള്‍ തുടങ്ങുമെന്ന് ധനമന്ത്രി. ഇലക്ട്രിക് വാഹന ചാര്‍ജിങ് സ്റ്റേഷനുകള്‍ക്കായി 7.8 കോടി രൂപ ബജറ്റില്‍ വകമാറ്റി. 2026 ന് മുന്‍പ് എല്ലാ ജലസേചന പദ്ധതികളും കമ്മീഷന്‍ ചെയ്യും. ജലസേചനത്തിനും വെള്ളപ്പൊക്ക നിയന്ത്രണത്തിനുമായി ആകെ 525 കോടി രൂപ ബജറ്റില്‍ വകയിരുത്തും

ലൈഫ് മിഷന്‍ 1436.26 കോടി വകമാറ്റി. ലൈഫ് മിഷന്‍ വഴി 322922 വീടുകള്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കിയെന്നും ധനമന്ത്രി നിയമസഭയില്‍ പറഞ്ഞു.

വനസംരക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി 26 കോടി മാറ്റിവെച്ചതിന് പുറമേ, ജൈവ വൈവിധ്യ സംരക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി 10 കോടി, കോട്ടുകാല്‍ ആന പുനരധിവാസ കേന്ദ്രത്തിന് 1 കോടി, ത്രിശൂര്‍ സൂളോജിക്കല്‍ പാര്‍ക്കിനായി 6 കോടി, 16 വന്യജീവി സംരഷണത്തിന് 17 കോടിയും വകയിരുത്തി.

മത്സ്യ ബന്ധന ബോട്ടുകളുടെ എന്‍ജിന്‍ മാറ്റാന്‍ ആദ്യ ഘട്ടമായി 8 കോടി അനുവദിച്ചു. കടലില്‍ നിന്ന് പ്ലസ്റ്റിക് നീക്കാന്‍ ശുചിത്വ സാഗരത്തിന് 5 കോടി അനുവദിച്ചു. സീഫുഡ് മേഖലയില്‍ നോര്‍വേ മോഡലില്‍ പദ്ധതികള്‍ക്കായി 20 കോടി വകമാറ്റി. ഫിഷറീസ് ഇന്നൊവേഷന്‍ കൗണ്‍സില്‍ രൂപീകരിക്കും. ഇതിനായി ഒരു കോടി വകമാറ്റി.

റബര്‍ കര്‍ഷകരെ സഹായിക്കാന്‍ റബര്‍ കര്‍ഷകര്‍ക്കുള്ള സബ്സിഡി വിഹിതം 600 കോടിയാക്കി വര്‍ധിപ്പിച്ചു.

ഇന്ത്യയില്‍ ഏറ്റവും വിലക്കുറവ് ഉള്ള സംസ്ഥാനമായി കേരളം അടയാളപ്പെടുത്തിയിരുന്നുവെന്ന് ധനമന്ത്രി. വിലക്കയറ്റം നിയന്ത്രിക്കാനായി 2000 കോടി അനുവദിച്ചു.


നേത്രാരോഗ്യത്തിന് പദ്ധതി വഴി എല്ലാവരെയും കാഴ്ചപരിധോധനയ്ക്ക് വിധേയരാക്കും. 4 വര്‍ഷം കൊണ്ട് 'നേര്‍ക്കാഴ്ച' പദ്ധതി പൂര്‍ത്തിയാക്കും. ഇതിനായി 50 കോടി മാറ്റിവെച്ചു.

കേരളത്തിലെ സര്‍വകലാശാലകളും അന്താരാഷ്ട്ര സര്‍വകലാശാലകളും തമ്മിലുള്ള സ്റ്റുഡന്റ് എസ്ചേഞ്ച് പദ്ധതിക്കായി 10 കോടി മാറ്റിവെച്ചു.

വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയ്ക്ക് 1773.01 കോടി രൂപ അനുവദിച്ചു. ഉച്ചഭക്ഷണം പദ്ധതികള്‍ക്ക് 344.64 കോടി ബജറ്റില്‍ വകമാറ്റി. ട്രാന്‍സിലേഷന്‍ ഗവേഷണത്തിന് 10 കോടി രൂപയും സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയ്ക്ക് 252 കോടി രൂപയും അനുവദിച്ചു.

സര്‍ക്കാര്‍ സേവനങ്ങള്‍ കൂടുതല്‍ ഓണ്‍ലൈന്‍ ആക്കുമെന്ന് ധനമന്ത്രി കെ എന്‍ ബാലഗോപാല്‍. കേരളം കടക്കെണിയില്‍ അല്ലെന്ന് ധനമന്ത്രി കെ.എന്‍.ബാലഗോപാല്‍ ബജറ്റ് പ്രസംഗത്തില്‍ പറഞ്ഞു. വായ്പയോടുള്ള സംസ്ഥാന സമീപനത്തില്‍ മാറ്റമില്ല. വായ്പ എടുത്ത് വികസന പ്രവര്‍ത്തനം നടത്തണം. ബദല്‍ വികസന നയങ്ങള്‍ക്ക് കേന്ദ്ര നയം തിരിച്ചടിയാണെന്നും ധനമന്ത്രി കുറ്റപ്പെടുത്തി. ഫെഡറല്‍ മൂല്യം സംരക്ഷിക്കാന്‍ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളുമായി യോജിച്ചു പ്രവര്‍ത്തിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

ബജറ്റ് അവതരണത്തില്‍ കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാരിനെ വിമര്‍ശിച്ച് ധനമന്ത്രി. കിഫ്ബി ബാധ്യത സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ബാധ്യതയാക്കി. ജിഎസ്ടി വിഹിതം കുറച്ചു. കേന്ദ്ര അവഗണനയില്‍ ആഘോഷിക്കുന്നവര്‍ ആരുടെ പക്ഷത്താണെന്നും ധനമന്ത്രി ചോദിച്ചു. കേന്ദ്ര അവഗണനക്കിടയിലും ശമ്പളവും പെന്‍ഷനും കൃത്യമായി കൊടുക്കുന്നുണ്ടെന്നും ധനമന്ത്രി പറഞ്ഞു.