ശരീരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ത്രിദോഷങ്ങളിൽ ഒന്നായ വാതം അതിന്റെ സമാവസ്ഥയിൽ നിന്നും വർധിക്കുമ്പോൾ ഉടലെടുക്കുന്ന രോഗാവസ്ഥയെയാണ് വാതരോഗം എന്ന് പറയുന്നത്

സന്ധി വാതം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആള്‍ക്കാരെ ബാധിക്കുന്ന രോഗമാണ് . സന്ധികളില്‍ ഉണ്ടാകുന്ന നീര്കെട്ടും, വേദനയും ആണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷണം ശരീരത്തിലെ ചെറുതും വലുതുമായ ഏതു സന്ധികളെയും ഇത് ബാധിക്കുന്നു. കൈമുട്ട്, കാല്‍മുട്ട്, കൈപ്പത്തി, കാല്‍പാദം,ഇടുപ്പ്, നട്ടെല്ല് ഇങ്ങിനെ എവിടെയും ബാധിക്കാം. നാല്പതു വയസ്സ് കഴിഞ്ഞവരിലും,വണ്ണമുള്ള, ശരീരഭാരം കൂടിയ ആള്‍ക്കാരിലും ആണിത് പൊതുവേ കാണുന്നതെങ്കിലും,മുപ്പതു മുപ്പത്തഞ്ചു വയസായവരിലും അപൂര്‍വമായി കാണുന്നു.
തണുപ്പ് കാലത്ത് കാല്‍മുട്ടിനോ, കൈമുട്ടിനോ വേറേതെങ്കിലും സന്ധികളിലോ വേദന, പിടുത്തം, സന്ധികളിലെ ചലനവള്ളികള്‍ (ligaments) ക്ക് പിടിത്തം,രാത്രിയിലും, തണുപ്പുകാലത്തും വേദന കൂടുക, സന്ധികളില്‍ കുത്തുന്ന പോലെ വേദന തോന്നുക, കൈവിരലുകള്‍ക്ക് തരിപ്പ് തോന്നുക, ഇരിന്നെഴുനെല്‍ക്കുമ്പോള്‍ പിടിത്തം ഇവയൊക്കെ ലക്ഷണങ്ങള്‍ ആണ്. നീരും പ്രത്യക്ഷപെടാം. ഇതേ തുടര്‍ന്ന് പനിയും ഉണ്ടാകാം.

സ്വന്തം ശരീരത്തിന്റെ പ്രതിരോധസംവിധാനം തന്നെ ശരീരത്തിന് എതിരായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുകയാണ് ആമവാതത്തില്‍ സംഭവിക്കുന്നത്‌. ചുരുക്കത്തില്‍ അലര്‍ജിയില്‍ ഉണ്ടാകുന്നത് പോലുള്ള മാറ്റമാണ് ഇവിടെയും ഉണ്ടാകുന്നത്. ഇതിനെ പൊതുവില്‍ ഓട്ടോ ഇമമ്യൂണ്‍ രോഗങ്ങള്‍ (autoimmune diseases) എന്ന് പറയുന്നു.കേരളത്തില്‍ മൂന്നു ലക്ഷത്തില്‍ കൂടുതല്‍ ആളുകള്‍ക്ക് ആമവാതം ഉണ്ട് എന്ന് കണക്കാക്കപെടുന്നു. ഇത് സാധാരണ ഇരുപതാമത്തെ വയസ്സില്‍ തുടങ്ങുന്നു,എങ്കിലും കുട്ടികള്‍ക്കും ഉണ്ടാകാം.
സന്ധികളിലെ ചര്മാവരണങ്ങളില്‍ നീര്കെട്ടു വന്നു തരുണാസ്ഥികളെയും സന്ധികളെയും ഒരുപോലെ ബാധിക്കുകയും, ഹൃദയം, വൃക്ക, കണ്ണിന്റെ നേത്രപടലങ്ങള്‍ ഇവയെ തകരാറിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രക്തക്കുഴലുകളെ ബാധിച്ചു ഹൃദയത്തിന്റെ പ്രശ്നം കൂടുന്ന രക്തവാതത്തിലേക്കും ഇത് നയിക്കാം. ആഴ്ചകളോ മാസങ്ങളോ കൊണ്ട് ഇത് പുരോഗമിക്കുന്നു. കൈകാല്‍ മുട്ടുകള്‍, കണങ്കാല്‍,മണിബന്ധം, വിരലുകള്‍ ഇവയെ തുടക്കത്തില്‍ ബാധിക്കാം. ശരിയായ ചികിത്സ തുടക്കത്തിലെ ചെയ്തില്ലെങ്കില്‍ സന്ധികള്‍ ഉറച്ചു അനക്കാന്‍ പറ്റാതാകും

ചിട്ടയായ ജീവിത ശൈലീ നയിക്കുകയും കൃത്യമായതും കാത്സ്യം, വൈറ്റമിൻ ഡി എന്നിവ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണങ്ങളിലൂന്നിയതും ആയ ഒരു ഭക്ഷണക്രമം അനുവർത്തിക്കുകയും ഒപ്പം വ്യായാമം ശീലമാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് പ്രധാന പ്രധിവിധി.
മൊത്തം ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടത്തക്ക വണ്ണം വ്യായാമവും, ശരീരത്തിന്റെ പൊക്കത്തിനനുസരിച്ചു മാത്രം ഉള്ള ഭാരം നില നിര്‍ത്തുകയും ചെയ്യുക എന്നതിലൂടെ വാത രോഗത്തെ ഒരു പരിധിവരെ ചെറുത്തുനിർത്താൻ കഴയുന്നതാണ്.
ശരിയായ ചികിത്സ. അതിനു പരിചയം ഉള്ള Physiatrist ഡോക്ടര്‍മാരെ മാത്രം, അല്ലെങ്കില്‍ നല്ല ഇതര വൈദ്യന്മാരെ കാണുക.അങ്ങനെ ശരിയായ മരുന്നും, ഫിസിയോതെറാപ്പിയും ചെയ്യുക.ഫിസിയോതെറാപ്പി ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഒരു പരിഹാര മാർഗം തന്നെയാണ്.
കാത്സ്യം, വൈറ്റമിന്‍ ഡി ഇവ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണങ്ങള്‍ കഴിക്കുക.വ്യായാമം നിര്‍ത്താതെ തുടരുക.

ദഹനത്തെ ക്രമീകരിക്കുകയും ഒപ്പം ശരീരത്തിൽ വർധിച്ചുവരുന്ന വാതത്തെ സമമായ അവസ്ഥയിൽ എത്തിക്കുക എന്നതുമാണ് ആയുർവേദ ചികിത്സാ സമീപനം. ഇതിനായി ഗന്ധർഹസ്ത്യാദി കഷായം, രാസ്നൈ രണ്ഡാദി കഷായം, മഹാരാസ്നാദി കഷായം തുടങ്ങിയ യുക്തമായ കഷായങ്ങൾ ഉള്ളിലേക്കു നല്കുകയും ഇലക്കിഴി, പിഴിച്ചിൽ, ഞവരക്കിഴി തുടങ്ങിയ ചികിത്സകൾ അവസ്ഥയ്ക്കനുസരിച്ചു പ്രയോഗിക്കുകയും ചെയ്യും.