വിജയകരമായ ചന്ദ്രയാന്‍ ദൗത്യത്തിന് ശേഷം ഇന്ത്യയ്ക്കിന് വിശ്രമമില്ല. ചന്ദ്രയാന്‍ ദൗത്യത്തിനു പിന്നാലെ സൂര്യനിലേക്കാണ് ഐഎസ്ആര്‍ഒയുടെ അടുത്ത ഉന്നം. ഇന്ത്യയുടെ പ്രഥമ സൗരദൗത്യമായ 'ആദിത്യ എല്‍ 1 (ആദിത്യയാന്‍)' വിക്ഷേപണത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങള്‍ ഐഎസ്ആര്‍ഒ വേഗത്തിലാക്കി. ചന്ദ്രയാന്‍ പേടകത്തിന്റെ ലാന്‍ഡിങ്ങിനു പിന്നാലെ ആദിത്യയുടെ വിക്ഷേപണം പിഎസ്എല്‍വി റോക്കറ്റ് ഉപയോഗിച്ചു നടത്താനാണു നീക്കം.

ബെംഗളൂരുവിലെ യുആര്‍ റാവു സാറ്റ്ലൈറ്റ് സെന്ററില്‍ (യുആര്‍എസ്സി) നിര്‍മിച്ച ഉപഗ്രഹം ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിലെ വിക്ഷേപണ കേന്ദ്രത്തിലെത്തിച്ചു. ഈ മാസം അവസാനമോ അടുത്ത മാസം ആദ്യമോ വിക്ഷേപണം നടക്കും. 4 മാസത്തെ യാത്രയ്ക്ക് ശേഷം 15 ലക്ഷം കിലോമീറ്റര്‍ അകലെയുള്ള സൂര്യന്റെയും ഭൂമിയുടെയും ഭ്രമണപഥത്തിനിടയില്‍ വരുന്ന ഒന്നാം ലെഗ്രാഞ്ചേ ബിന്ദുവിലായിരിക്കും (എല്‍1) ഇതിന്റെ ഭ്രമണപഥം. ബഹിരാകാശ നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രമായി ആദിത്യ എല്‍-1 ഉപഗ്രഹം പ്രവര്‍ത്തിക്കും.

സൂര്യന്റെ പുറം ഭാഗത്തെ താപവ്യതിയാനങ്ങളും സൗരകൊടുങ്കാറ്റിന്റെ ഫലങ്ങളും കണ്ടെത്തുകയാണ് ഈ പഠനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. സൗരജ്വാലകള്‍ ഭൂമിയില്‍ പതിച്ചാല്‍ എന്ത് തരത്തിലുള്ള ആഘാതം ഉണ്ടാക്കും, സൂര്യന് സമീപമുള്ള ഗ്രഹങ്ങളില്‍, പ്രത്യേകിച്ച് ഭൂമിയുടെ ബഹിരാകാശ മേഖലയില്‍ അത് എന്ത് തരത്തിലുള്ള സ്വാധീനം ചെലുത്തും എന്നതിനെ കുറിച്ച് കൂടുതലറിയാന്‍ കഴിയും. 378 കോടി രൂപയാണ് ആദിത്യ എല്‍1 ദൗത്യത്തിനു പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ചെലവ്.

മറ്റു പ്രധാന ദൗത്യങ്ങള്‍ ഇവയാണ്.

ഗഗന്‍യാന്‍: ആദ്യ മനുഷ്യ ബഹിരാകാശ യാത്രാ ദൗത്യമായ ഗഗന്‍യാനിനായുള്ള ക്രൂ എസ്‌കേപ്പ് സംവിധാനത്തിന്റെ മികവു പരീക്ഷിച്ചറിയാനുള്ള ദൗത്യം ഉടനുണ്ട്. ഇതിനു പിന്നാലെ ഗഗന്‍യാന്റെ ആളില്ലാ ദൗത്യം (അണ്‍മാന്‍ഡ് മിഷന്‍) നടക്കും. ഭൂമിയെ ചുറ്റി ഏകദേശം 400 കിലോമീറ്റര്‍ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഭ്രമണപഥത്തില്‍ ഒന്നു മുതല്‍ 3 ദിവസം വരെ നിലയുറപ്പിച്ച ശേഷം, ക്രൂ മൊഡ്യൂള്‍ കടലിലെ നിശ്ചിത സ്ഥലത്ത് തിരിച്ചെത്തുകയാണു ഗഗന്‍യാന്‍ ദൗത്യം. 9023 കോടിയോളമാണു ചെലവ്.

നിസാര്‍: യുഎസ് ബഹിരാകാശ ഏജന്‍സിയായ നാസയും ഐഎസ്ആര്‍ഒയും സംയുക്തമായി വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന ലോ എര്‍ത്ത് ഓര്‍ബിറ്റ് (ലിയോ) ഒബ്‌സര്‍വേറ്ററിയാണ് നാസ-ഐഎസ്ആര്‍ഒ എസ്എആര്‍ (നിസാര്‍).നിസാര്‍ 12 ദിവസത്തിലൊരിക്കല്‍ ഭൂമിയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങള്‍, മഞ്ഞ്, പിണ്ഡം, സമുദ്രനിരപ്പിലെ വര്‍ധ, ഭൂഗര്‍ഭജലം, ഭൂകമ്പങ്ങള്‍, സൂനാമികള്‍, അഗ്‌നിപര്‍വതങ്ങള്‍, മണ്ണിടിച്ചിലുകള്‍ എന്നിവയുള്‍പ്പെടെയുള്ള അപഗ്രഥിക്കാനും മുന്നറിയിപ്പുകള്‍ നല്‍കാനും ശേഷിയുള്ളതാണ്. 12,296 കോടി രൂപ ചെലവ്.

സ്‌പേഡെക്‌സ്: മനുഷ്യ ബഹിരാകാശ യാത്ര, ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ അറ്റകുറ്റപ്പണി എന്നിവ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്കായി ഐഎസ്ആര്‍ഒ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന ഒരു ഇരട്ട ബഹിരാകാശ പേടക ദൗത്യമാണ് സ്‌പേഡെക്‌സ് അല്ലെങ്കില്‍ സ്പേസ് ഡോക്കിങ് പരീക്ഷണം. 2 ഉപഗ്രഹങ്ങളാണ് (ചേസര്‍, ടാര്‍ഗെറ്റ്) ഈ ദൗത്യത്തില്‍ നിശ്ചിത ഭ്രമണപഥത്തിലെത്തിക്കുക. അറ്റകുറ്റപ്പണികള്‍ നടത്തുന്നതിനായി റിമോട്ട് റോബോട്ടിക് ആം (റോബോട്ടിക് കൈ) ഇവയിലുണ്ടാകും.

മംഗള്‍യാന്‍ 2: ഇന്ത്യയുടെ രണ്ടാമത്തെ ഗ്രഹാന്തര ദൗത്യം. മംഗള്‍്‌യാന്‍-2 ,മാര്‍സ് ഓര്‍ബിറ്റര്‍ മിഷന്‍ 2 എന്നീ പേരുകളില്‍ അറിയപ്പെടുന്നു. 2024ല്‍ വിക്ഷേപിക്കും.

ലൂപെക്‌സ്: ഐഎസ്ആര്‍ഒയുടെ അടുത്ത സാധ്യതയുള്ള ചാന്ദ്ര ദൗത്യം ജപ്പാനുമായി ചേര്‍ന്നാണ്. ജപ്പാന്‍ എയ്റോസ്പേസ് എക്സ്പ്ലോറേഷന്‍ ഏജന്‍സിയും (ജാക്സ) ഇസ്‌റോയും ചേര്‍ന്നുള്ള ദൗത്യത്തിന് ലൂണാര്‍ പോളര്‍ എക്സ്പ്ലോറേഷന്‍ മിഷന്‍ (ലൂപെക്സ്) എന്നാണു പേര്. ജാക്‌സയും ഐഎസ്ആര്‍ഒയും യഥാക്രമം റോവറും ലാന്‍ഡറും വികസിപ്പിക്കുന്നു.

ഐഎസ്ആര്‍ഒയുടെയും ജാക്‌സയുടെയും മാത്രമല്ല യുഎസ് ബഹിരാകാശ ഏജന്‍സിയായ നാസയുടെയും യൂറോപ്യന്‍ സ്‌പേസ് ഏജന്‍സിയുടെയും (ഇഎസ്എ) ഉപകരണങ്ങളും റോവറില്‍ വഹിക്കും. 2025ലാണു വിക്ഷേപണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.

ശുക്രയാന്‍ 1: ഐഎസ്ആര്‍ഒയുടെ ശുക്രയാന്‍ 1 ദൗത്യവിക്ഷേപണം 2031ല്‍ ഇതു സംഭവിക്കുമെന്നാണു പ്രതീക്ഷ. 500 1000 കോടി വരെയാണു ചെലവ്. ബഹിരാകാശത്തെ വിവിധ എക്‌സ്‌റേ സ്രോതസ്സുകളുടെ ചലനാത്മകത പഠിക്കുന്നതിനുള്ള രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ സമര്‍പ്പിത പോളാരിമെട്രി ദൗത്യമായ എക്‌സ്‌പോസാറ്റ് (എക്സ്‌റേ പൊളാരിമീറ്റര്‍ സാറ്റലൈറ്റ്) വിക്ഷേപണത്തിനു തയാറാണ്.