ഐഎസ്ആര്‍ഒയുടെ ചന്ദ്രയാന്‍-3 ദൗത്യം ചന്ദ്രനില്‍ സള്‍ഫറിന്റെ സാന്നിധ്യം സ്ഥിരീകരിച്ച റിപ്പോർട്ടുകൾ കഴിഞ്ഞ ദിവസം പുറത്ത് വന്നിരുന്നു. ഇപ്പോഴിതാ ഹൈഡ്രജന്റെ സാന്നിധ്യം സംബന്ധിച്ച് പരിശോധനകൾ നടന്നുവരികയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയാണ് ഐഎസ്ആര്‍ഒ. ചന്ദ്രോപരിതലത്തില്‍ സഞ്ചരിക്കുന്ന പ്രഗ്യാന്‍ റോവറാണ് സള്‍ഫറിന്റെയും ഓക്‌സിജന്‍ അടക്കമുള്ള മറ്റു മൂലകങ്ങളുടേയും സാന്നിധ്യം കണ്ടെത്തിയത്.

റോവറിലുള്ള ലേസര്‍-ഇന്‍ഡസ്ഡ് ബ്രേക്ക്ഡൗണ്‍ സ്‌പെക്ട്രോസ്‌കോപ്പ് (എല്‍ഐബിഎസ്) ഉപകരണം ചന്ദ്രോപരിതലത്തിന്റെ ദക്ഷിണ ധ്രുവത്തില്‍ സള്‍ഫറിന്റെ സാന്നിധ്യം അസന്ദിഗ്ധമായി സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. പ്രാഥമിക വിശകലനത്തില്‍ ചന്ദ്രോപരിതലത്തില്‍ അലുമിനിയം, കാല്‍സ്യം, ഇരുമ്പ്, ക്രോമിയം, ടൈറ്റാനിയം എന്നിവയുടെ സാന്നിധ്യം വെളിപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

ബഹിരാകാശ യാത്ര ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതും ചെലവേറിയതുമാണ് - ചന്ദ്രനിലേക്ക് ഒരു കുപ്പി വെള്ളം വിക്ഷേപിക്കാൻ ആയിരക്കണക്കിന് ഡോളർ ചിലവാകും. ചന്ദ്രനിൽ ഹൈഡ്രജൻ അടങ്ങിയ തന്മാത്രകളുടെ സമീപകാല കണ്ടെത്തൽ ഗവേഷകരെ ആവേശഭരിതരാക്കിരുന്നു. കാരണം ഇവിടേയ്ക്ക് ഭൂമിയിൽ നിന്ന് വെള്ളം കൊണ്ടുവരുന്നതിനുള്ള ഗണ്യമായ ചിലവ് ഒഴിവാക്കും. ചാന്ദ്രജലം, കുടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാം.

അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ ഘടകങ്ങൾ - ഹൈഡ്രജനും ഓക്സിജനും - റോക്കറ്റ് ഇന്ധനവും ശ്വസിക്കാൻ കഴിയുന്ന വായുവും പോലെ ചന്ദ്രനിലേക്കുള്ള ഭാവി സന്ദർശകർക്ക് ആവശ്യമായ ഉപരിതലത്തിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാം. സമീപകാല നിരീക്ഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ചന്ദ്രന്റെ ദക്ഷിണധ്രുവത്തിന് അഭിമുഖമായി ദക്ഷിണ അർദ്ധഗോളത്തിലെ ഗർത്തങ്ങളുടെ ചരിവുകളിൽ ഈ നിക്ഷേപങ്ങൾ അൽപ്പം കൂടുതലായിരിക്കുമെന്നാണ്.

ചന്ദ്രനിൽ ഹൈഡ്രജന്റെ വിവിധ സ്രോതസ്സുകൾ ഉണ്ട്. ധൂമകേതുക്കളിലും ചില ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളിലും വലിയ അളവിൽ ജലം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു, ഈ വസ്തുക്കളുടെ ആഘാതങ്ങൾ ചന്ദ്രനിലേക്ക് ഹൈഡ്രജൻ എത്തിച്ചേക്കാം. സൗരവാതവുമായുള്ള പ്രതിപ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ചന്ദ്രോപരിതലത്തിൽ ഹൈഡ്രജൻ വഹിക്കുന്ന തന്മാത്രകളും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാം. സൂര്യനിൽ നിന്ന് നിരന്തരം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ചാർജിന്റെ കണികകളുടെ നേർത്ത പ്രവാഹമാണ് സൗരവാതം. അതിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഹൈഡ്രജനാണ്.

ഈ ഹൈഡ്രജൻ ചന്ദ്രനിലെ സിലിക്കേറ്റ് പാറയിലും പൊടിയിലും ഉള്ള ഓക്സിജനുമായി ഇടപഴകുകയും ഹൈഡ്രോക്സൈലും ഒരുപക്ഷേ ജല തന്മാത്രകളും ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യാം. ഈ തന്മാത്രകൾ ചന്ദ്രനിലെത്തിയ ശേഷം, അവ സൂര്യപ്രകാശത്താൽ ഊർജ്ജിതമാവുകയും പിന്നീട് ചന്ദ്രോപരിതലത്തിൽ എത്തപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു; തണുത്തതും കൂടുതൽ നിഴൽ നിറഞ്ഞതുമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ അവ താൽക്കാലികമായെങ്കിലും കാണപ്പെടും.

1960-കൾ മുതൽ ശാസ്ത്രജ്ഞർ കരുതിയിരുന്നത് ചന്ദ്രധ്രുവങ്ങൾക്ക് സമീപമുള്ള ഗർത്തങ്ങളിലെ സ്ഥിരമായി നിഴലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഈ അസ്ഥിര പദാർത്ഥം അടിഞ്ഞുകൂടാൻ തക്ക തണുപ്പുള്ളൂവെന്നാണ്, എന്നാൽ എൽആർഒ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങളുടെ സമീപകാല നിരീക്ഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ചന്ദ്രനിൽ ഹൈഡ്രജൻ കൂടുതൽ വ്യാപകമാണെന്നാണ്.

അതേ സമയം ചന്ദ്രയാന്‍-3 രാജ്യത്തിന് അഭിമാനമായി സോഫ്റ്റ് ലാന്‍ഡ് ചെയ്തത് ഇക്കഴിഞ്ഞ ബുധനാഴ്ചയായിരുന്നു. പേടകത്തിലെ വിക്രം ലാന്‍ഡറില്‍നിന്ന് പുറത്തിറങ്ങിയ പ്രഗ്യാന്‍ റോവറിന്റെ സഞ്ചാരപാതയില്‍ വലിയ ഗര്‍ത്തം കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. മുന്നില്‍ ഗര്‍ത്തം കണ്ടെത്തിയതിനാല്‍ റോവറിന്റെ ചന്ദ്രനിലൂടെയുള്ള സഞ്ചാരപാതയില്‍ മാറ്റം വരുത്തിയിരുന്നു. റോവര്‍ നിന്നിരുന്ന സ്ഥലത്തുനിന്ന് മൂന്നു മീറ്റര്‍ അകലെയാണ് ഗര്‍ത്തം കണ്ടെത്തിയത്. നാലുമീറ്റര്‍ വ്യാസമുള്ള ഗര്‍ത്തമാണിതെന്ന് ഐ.എസ്.ആര്‍.ഒ. അറിയിച്ചിരുന്നു.

തുടര്‍ന്ന് വഴിതിരിച്ചുപോകാന്‍ റോവറിന് നിര്‍ദേശം നല്‍കുകയായിരുന്നു. പുതിയ പാതയിലേക്ക് റോവര്‍ സുരക്ഷിതമായി നീങ്ങുന്നതായും ഐ.എസ്.ആര്‍.ഒ. അറിയിച്ചു. ആറ് ചക്രങ്ങളുള്ള, സൗരോർജ്ജത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന റോവർ പ്രഗ്യാന്‍ ലാന്‍ഡറിന് ചുറ്റുമായി ചന്ദ്രോപരിതലത്തില്‍ സഞ്ചരിക്കുകയും 14 ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ട് നില്‍ക്കുന്ന പ്രവർത്തന കാലയളവില്‍ ചിത്രങ്ങളും ശാസ്ത്രീയ വിവരങ്ങളും ഭൂമിയിലേക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്യും.