ഹമാസിന്റെ ഉരുക്കു തുരങ്കശൃംഖലകള്‍ സൈന്യത്തെ ഒരേ സമയം ഞെട്ടിക്കുകയാണ്, ഒപ്പം കുഴപ്പിക്കുകയുമാണ്. തുരങ്കത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങള്‍ കടന്നുചെല്ലുന്നത് ഒന്നുകില്‍ ആശുപത്രികളുടെ അടിയില്‍, അതല്ലെങ്കില്‍ സ്‌കൂളുകളില്‍. അതുമല്ലെങ്കില്‍ പള്ളികള്‍ക്കുള്ളിലേക്ക്. നാലായിരം ഹമാസുകളില്‍ ഒട്ടേറെപ്പേര്‍ കുട്ടികള്‍ ഉള്‍പ്പെടെ കുടുംബമായി ടണലിനുള്ളില്‍ പാര്‍ക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തി. അതേ സമയം വയോധികരായ ആരും തന്നെ ഈ ടണലുകളില്‍ പാര്‍ക്കുന്നില്ലെന്ന കണ്ടെത്തലും ഇസ്രായേല്‍ നടത്തിയിരിക്കുന്നു.

ഒരേ സമയം ഹമാസ് പോരാളികളില്‍ ഏറെപ്പേര്‍ക്കും ഒന്നിലേറെ ഭാര്യമാരുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന അതിശയിപ്പിക്കുന്ന വിവരവും പുറത്തുവരികയാണ്. ഈ സ്ത്രീകളില്‍ പലരെയും അടിമകളായി ഹമാസ് തീവ്രവാദികള്‍ ഉപയോഗിക്കുകയാണെന്നും പോരാളികള്‍ക്ക് പൊതുവായിവരെ സ്ത്രീകളെ ബന്ധികളാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും ഇസ്രായേല്‍ സേന സംശയിക്കുന്നു. ജനസംഖ്യാപ്പെരുപ്പത്തില്‍ ലോകത്തില്‍തന്നെ ആറാം സ്ഥാനത്തുള്ള ഇടമാണ് ഗാസയെന്ന് മുന്‍പുതന്നെ വ്യക്തമാണുതാനും.

ഭൂഗര്‍ഭ തുരങ്കങ്ങളുടെ ദിശ കണ്ടെത്തി 300 ഇടങ്ങളില്‍ ഇസ്രായേല്‍ സൈന്യം ബോംബു സ്‌ഫോടനം നടത്തിയപ്പോള്‍ പുറത്തുവരുന്ന വിവരങ്ങള്‍ അതിശയവും വിസ്മയവും ജനിപ്പിക്കുന്നതാണ്. തുരങ്കള്‍ക്കുള്ളില്‍ ചെറിയ വീടുകളും ചെറിയ കുട്ടികളെ പാര്‍പ്പിക്കാന്‍ പറ്റുന്ന നഴ്‌സറികളുമുണ്ട്. ചികിത്സയും പ്രസവവും ലക്ഷ്യമാക്കിയാണ് തുരങ്കങ്ങളുടെ പല ഭാഗങ്ങളെയും ബന്ധിക്കുന്ന ആശുപത്രിള്‍ പണികഴിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ഇസ്രായേല്‍ ആക്രമണം ശക്തമാക്കിയതോടെ തുരങ്കള്‍ക്കുള്ളിലുണ്ടായിരുന്ന ഹമാസുകളും സ്തീകളും ആശുപത്രികളില്‍ അഭയം തേടുകയുണ്ടായി. ഇസ്രായേല്‍ ആശുപത്രികള്‍ക്കു നേരേ തുടര്‍ ആക്രമണം നടത്താന്‍ ഇടയായത് ഇത്തരം സാഹചര്യമായിരുന്നുവെന്ന് പാശ്ചാത്യമാധ്യമങ്ങള്‍ റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്യുന്നു.

ഗാസ മെട്രോ എന്നിറിയപ്പെടുന്ന ഭൂഗര്‍ഭ തുരങ്ക ശൃഖല തകര്‍ത്ത് അവിടങ്ങളില്‍ മറഞ്ഞിരുന്ന് ആക്രമിക്കുന്ന ഹമാസ് സായുധ സംഘത്തെ പുറത്തെത്തിക്കാനാണ് ഇസ്രയേല്‍ സൈന്യത്തിന്റെ നീക്കം. ഇപ്പോഴും മൂവായിരത്തിലേറെ ഹമാസ് പോരാളികള്‍ തുരങ്കത്തിനുള്ളില്‍ ഒളിച്ചുപാര്‍ക്കുന്നതയാണ് ഇസ്രായേല്‍ സൈന്യം നിഗമിക്കുന്നത്. ഇതിനായി ഡ്രോണുകളും അത്തരത്തില്‍ സ്‌കാനിംഗിനും ഇസ്രയേല്‍ സൈന്യത്തിലെ എന്‍ജിനീയറിങ് വിഭാഗത്തെയും ഉള്‍പ്പെടുത്തി വിപുലമായ പരിശോധനകളാണ് നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.

അതിശക്തമായ സ്‌ഫോടനങ്ങളില്‍പോലും തുരങ്കങ്ങള്‍ പൂര്‍ണമായി തകര്‍ക്കാന്‍ ഇസ്രായേല്‍ സൈന്യത്തിന് സാധിക്കുന്നില്ല. ഉരുക്കുപാളികളിലും അതിശക്തമായ കോണ്‍ക്രീറ്റിലും നിര്‍മിച്ചിരിക്കുന്ന തുരങ്കങ്ങള്‍ പല അറകളായി വേര്‍തിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതായാണ് കണ്ടെത്തല്‍. ഭൂഗര്‍ഭ തുരങ്കങ്ങളുടെ നീളം ഏതാണ്ട് 300 മൈലുകളോളം വരുമെന്നാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.

ആര്‍ട്ടിഫിഷ്യല്‍ ഇന്റലിജന്‍സിന്റെ സഹായത്തോടെയും ഭീകര കേന്ദ്രങ്ങള്‍ കണ്ടെത്തുകയും ഇസ്രായേല്‍ അവയെ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഭൂഗര്‍ഭ തുരങ്കങ്ങളില്‍നിന്ന് വന്‍തോതില്‍ ഭക്ഷണവും കുടിവെള്ളവും ഓക്‌സിജന്‍ സംവിധാനങ്ങളും ഇലക്ട്രിക് ജനറേറ്ററുകളും ഇസ്രായേല്‍ കണ്ടെടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഭൂഗര്‍ഭ തുരങ്കങ്ങളില്‍ ഏറിയ പങ്കും ജനവാസ മേഖലകളുടെ അടിയിലാണ് എത്തിനില്‍ക്കുന്നത്.

പലയിടങ്ങളിലും തുരങ്കങ്ങള്‍ ഷോംപ്പിംഗ് കോംപ്ലക്‌സുകള്‍ക്കും മാളുകള്‍ക്കും അടിയിലാണ് എത്തിച്ചേരുന്നതെന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. യുദ്ധത്തിന്റെ ആദ്യവാരങ്ങളില്‍ തന്നെ ഇസ്രായേല്‍ ഇതു മനസിലാക്കുകയും നഗരങ്ങളില്‍ ബോംബിംഗ് ശക്തമാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. വലിയ ആഡംബരജീവിതമാണ് തുരങ്കങ്ങള്‍ക്കുള്ളില്‍ ഹമാസുകള്‍ നടത്തിയിരുന്നത്.

തുരങ്ക ശൃംഖലകളുടെ ഭാഗമായി നിര്‍മിച്ചിരിക്കുന്ന ചേംബറുകളിലാണ് ഹമാസ് സംഘം ഒളിവില്‍ കഴിയുന്നത്. ഒക്ടോബര്‍ ഏഴിന് ഇസ്രയേലില്‍ കടന്ന് നടത്തിയ അപ്രതീക്ഷിത ആക്രമണത്തിനിടെ ബന്ദികളാക്കിയ ഇരുനൂറിലധികം പേരെ പാര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നതും ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ഇസ്രായേല്‍ കരുതുന്നു.
ആയുധങ്ങളും ഭക്ഷണവും കുടിവെള്ളവും ഉള്‍പ്പെടെ വന്‍തോതില്‍ സംഭരിച്ചിരിക്കുന്നതും ഈ തുരങ്കങ്ങളിലാണ്.

ടണല്‍ ഷാഫ്റ്റുകള്‍ കണ്ടെത്തി നശിപ്പിക്കാന്‍ പ്രത്യേകം എന്‍ജിനീയറിങ് വിഭാഗത്തില്‍പ്പെടുന്ന സൈനികരെ ഇതിനായി വിനിയോഗിക്കാണ് നീക്കം. ആശുപത്രികളുടെ മറവിലാണ് ഹമാസിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ പ്രവര്‍ത്തനമെന്ന ഗുരുതരമായ ആരോപണവും ഇസ്രയേല്‍ ആവര്‍ത്തിക്കുന്നുണ്ട്. അതേ സമയം പോരാട്ടം ശക്തമാക്കുന്നിതിന്റെ ഭാഗമായി വലിയ അളവില്‍ ആയുധങ്ങളും മിസൈലുകളും ആരോഗ്യസംവിധാനങ്ങളും ഹമാസ് ശേഖരിച്ചുവരുന്നതായാണ് റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍.

ഗാസയിലെ അവശേഷിക്കുന്ന തുരങ്കങ്ങള്‍ തങ്ങളുടെ അര്‍ബന്‍ ഗറില്ല യുദ്ധതന്ത്രത്തിന് സഹായകരമാകുമെന്നാണ് ഹമാസിന്റെ വിലയിരുത്തല്‍. യുദ്ധം പരമാവധി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോയി ഇസ്രയേല്‍ സൈന്യത്തെ കീഴടക്കാം എന്നാണ് ഹമാസ് കരുതുന്നത്. ഇസ്രയേല്‍ സൈന്യത്തിലെ എന്‍ജിനിയറിങ് വിഭാഗം ഭൂഗര്‍ഭ തുരങ്കങ്ങള്‍ കണ്ടെത്തി സ്‌ഫോടക വസ്തുക്കള്‍ ഉപയോഗിച്ച് ആഴ്ചകള്‍ക്കുള്ളില്‍ തകര്‍ക്കുന്നതോടെ ഹമാസുകളെ ഉന്‍മൂലം ചെയ്യാനാകുമെന്ന് ഇസ്രായേല്‍ കരുതുന്നു.