ഇറാനെതിരെ 'സ്‌നാപ്പ്‌ബാക്ക്' ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ: അവ എന്തൊക്കെയാണ്, എന്തുകൊണ്ട് അവ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധ ഭീഷണികളെയും പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുടെ എതിർപ്പുകളെയും ശക്തമായി തള്ളിപ്പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, തങ്ങളുടെ സുസ്ഥിര ഊർജ്ജ ഭാവിക്കായി റഷ്യയും ഇറാനും നിർണായകമായ ഒരു ചുവടുവയ്പ്പ് നടത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇറാനിൽ നാല് പുതിയ ആണവ നിലയങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി റഷ്യയുടെ സ്റ്റേറ്റ് എനർജി കോർപ്പറേഷനായ റോസാറ്റോമുമായി ഇറാൻ 25 ബില്യൺ ഡോളറിൻ്റെ ചരിത്രപരമായ കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചു.

ഇറാനിലെ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ ഐആർഎൻഎ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച്, റഷ്യയിൽ നടന്ന ആറ്റം എക്സ്പോ 2025 എക്സിബിഷനിൽ വെച്ചാണ് ഈ തന്ത്രപ്രധാനമായ കരാർ യാഥാർത്ഥ്യമായത്. ഈ പദ്ധതിയെ “തന്ത്രപരം” എന്നാണ് റോസാറ്റം വിശേഷിപ്പിച്ചത്. സമാധാനപരമായ ആണവ സഹകരണത്തോടുള്ള ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും അചഞ്ചലമായ പ്രതിബദ്ധതയാണ് ഈ കരാർ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത് എന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർ വ്യക്തമാക്കി. റോസാറ്റം മേധാവി അലക്സി ലിഖാചേവും ഇറാന്റെ ആണവോർജ്ജ സംഘടനാ തലവൻ മുഹമ്മദ് ഇസ്ലാമിയും തമ്മിലാണ് കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചത്.തെക്കുകിഴക്കൻ ഹോർമോസ്ഗാൻ പ്രവിശ്യയിലെ സിരിക് മേഖലയിൽ 500 ഹെക്ടർ സ്ഥലത്താണ് പുതിയ ജനറേഷൻ III പ്ലാന്റുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നത്.

ഇവ പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ 5,000 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.നിലവിൽ, പീക്ക് ഡിമാൻഡ് സമയത്ത്ഇടയ്ക്കിടെ വൈദ്യുതി ക്ഷാമം നേരിടുന്ന ഇറാനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ കരാർ ഏറെ നിർണ്ണായകമാണ്.ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ ഞായറാഴ്ച വീണ്ടും ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തി, അതിൽ ആയുധ ഉപരോധവും ഉൾപ്പെടുന്നു. ടെഹ്‌റാൻ, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ, യുഎസ്, മറ്റ് ആഗോള ശക്തികൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബഹുമുഖ ആണവ കരാറായ നാഴികക്കല്ലായസംയുക്ത സമഗ്ര പ്രവർത്തന പദ്ധതി (ജെസിപിഒഎ) പ്രകാരം 2015-ന് മുമ്പുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഈ നടപടികൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നു.

ഇറാന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ ഇതിനകം തന്നെ കടുത്ത പ്രതിസന്ധിയിലായിരിക്കുന്ന സമയത്താണ് ഉപരോധങ്ങൾ വരുന്നത്. യുഎൻ സുരക്ഷാ കൗൺസിലിൽ ഫ്രാൻസ്, യുകെ, ജർമ്മനി എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഈ സംവിധാനം ആരംഭിച്ചതിനെത്തുടർന്നാണ് ഉപരോധങ്ങൾ വീണ്ടും സജീവമാക്കിയത്."സ്നാപ്പ്ബാക്ക്" പ്രക്രിയ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ സംവിധാനം, 2015 ലെ കരാറിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു, ഇത് പാലിക്കൽ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനാണ്. ഇപ്പോൾ, സ്നാപ്പ്ബാക്ക് നടപ്പിലാക്കിയതോടെ, ഉപരോധങ്ങൾ വീണ്ടും പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു. എന്നാൽ ഈ പ്രക്രിയ യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ്, അത് ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയെ എങ്ങനെ ബാധിക്കും? 2015 ലെ ആണവ കരാറിൽ അംഗീകരിച്ച ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ പ്രമേയം

2231-ൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഉപരോധങ്ങൾക്കായുള്ള ഒരു ദ്രുത പുനഃസ്ഥാപന പ്രക്രിയയെയാണ് "സ്നാപ്പ്ബാക്ക്" എന്ന പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.ഈ സംവിധാനത്തിന് കീഴിൽ, ജെസിപിഒഎയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഏതൊരു രാജ്യത്തിനും - യഥാർത്ഥത്തിൽ അമേരിക്ക, യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം, ഫ്രാൻസ്, ജർമ്മനി, റഷ്യ, ചൈന, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ, ഇറാൻ എന്നിവ - ഇറാൻ കാര്യമായ പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുന്നില്ലെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുകയും30 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ, യുഎൻ ഉപരോധങ്ങൾ വീണ്ടും ഏർപ്പെടുത്താൻ കഴിയും.ഒരിക്കൽ സജീവമാക്കിയാൽ, പ്രക്രിയ യാന്ത്രികമായി വികസിക്കുന്നു:

ഉപരോധ ഇളവ് തുടരുന്നതിനുള്ള പ്രമേയത്തിൽ വോട്ടുചെയ്യാൻ സുരക്ഷാ കൗൺസിലിന് 10 ദിവസത്തെ സമയമുണ്ട്, എന്നാൽ ഏതെങ്കിലും സ്ഥിരാംഗം വീറ്റോ ചെയ്താൽ (അല്ലെങ്കിൽ സമവായത്തിന്റെ അഭാവം) ഉപരോധങ്ങൾ കൂടുതൽ ചർച്ചകളില്ലാതെ "പിൻവാങ്ങാൻ" ഇടയാക്കും.