ഹമാസിന്റെ പാതാള ശക്തി പിളര്‍ക്കണം. അതിന് പോന്ന വജ്രായുധം തേടി ഇസ്രയേല്‍. ഭൂഗര്‍ഭ യുദ്ധത്തില്‍ ഹമാസിനെ തോല്‍പ്പിക്കാന്‍ ഇസ്രയേല്‍ സേനയ്ക്ക് സാധിക്കില്ല. പാതാള ശക്തി അതായത് തുരങ്കങ്ങളാണ് ഹമാസിന്റെ കരുത്ത്. ആയുധപ്പുരയാണ് അണ്ടര്‍ഗ്രൗണ്ടുകള്‍ ഒപ്പം അതില്‍ കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കുന്ന സമ്പത്തും. ഹമാസിന്റെ സ്വത്തിന്റെ ആഴം കണക്കാക്കാനാവത്തത് ഇസ്രയേലിന്റെ പദ്ധതികളെ സങ്കീര്‍ണമാക്കുന്നുവെന്ന് റിപ്പോര്‍ട്ട്. ഇസ്രയേല്‍ സൈന്യത്തിന്റെ സാങ്കേതിക മികവിനൊപ്പമെത്താന്‍ ഹമാസിനു സാധിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും അസാധാരണമായ സമ്പത്തുണ്ട് എന്ന കാര്യത്തില്‍ തര്‍ക്കമില്ല. രഹസ്യ ഭൂഗര്‍ഭ തുരങ്കങ്ങളുടെയും ഒരു വലിയ ശൃംഖല തന്നെ ഹമാസിനുണ്ട്.

ആക്രമണം നടത്താനും പ്രവര്‍ത്തകര്‍ക്ക് ആയുധങ്ങള്‍ വിതരണം ചെയ്യാനും ഹമാസ് ഉപയോഗിക്കുന്ന രഹസ്യ കേന്ദ്രങ്ങളാണ് ടണലുകള്‍. ആദ്യകാലം മുതല്‍ക്കേ ഭൂഗര്‍ഭ യുദ്ധം നടന്നിരുന്നു. ഇതേ രീതി തന്നെയാണ് ഹമാസ് ഭീകരരും പിന്തുടരുന്നത്. പ്രതിരോധം തീര്‍ക്കുന്നതിനും കൂടുതല്‍ പേരെ വിന്യസിക്കുന്നതിനും ഇത്തരം ടണലുകളാണ് സഹായിക്കുന്നത്. പെട്ടെന്ന് കണ്ടെത്താന്‍ കഴിയാത്ത വിധത്തില്‍ ഏറെ ദുര്‍ഘടമായ രീതിയിലാണ് ഭൂഗര്‍ഭ തുരങ്കം നിര്‍മ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. കര, കടല്‍, വ്യോമ മാര്‍ഗം വഴി യുദ്ധം നടത്തുന്നതിന് ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

2021ല്‍ ഗാസയിലെ 100കിലോമീറ്ററോളം വരുന്ന ഭൂഗര്‍ഭപാത നശിപ്പിച്ചെന്ന് ഇസ്രയേല്‍ അവകാശപ്പെട്ടപ്പോഴും ഹമാസിന്റെ മറുപടി അവരെയും ഞെട്ടിച്ചു. തങ്ങള്‍ക്ക് 500കിലോമീറ്ററോളം വരുന്ന ഭൂഗര്‍ഭശൃംഖലയുണ്ടെന്നും നശിപ്പിച്ചത് വെറും അഞ്ചു ശതമാനമാണെന്നും അന്ന് ഹമാസ് അവകാശപ്പെട്ടു. 2007ലാണ് ഗാസ മുനമ്പിന്റെ നിയന്ത്രണം ഹമാസ് പിടിച്ചെടുത്തത്. ഇതിന് പിന്നാലെ നഗരത്തിനകത്തും ഗാസ-ഇസ്രായേല്‍ അതിര്‍ത്തിയിലും തുരങ്ക ശൃംഖലകള്‍ വികസിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളതായാണ് പുറത്തുവരുന്ന വിവരം. കെട്ടുപിണഞ്ഞത് പോലെയുള്ള ഈ ശൃംഖലയെ ഇസ്രായേല്‍ സൈന്യം തുരങ്കങ്ങളെ 'ഗാസ മെട്രോ' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. വന്‍ ആയുധശേഖരം ഹമാസിനുണ്ട്. തങ്ങളുടെ കൈവശമുള്ള ആയുധങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങള്‍ ഹമാസ് പുറത്തുവിടാറില്ല. അതേസമയം ഹമാസ് യുദ്ധമേഖലയില്‍ ഉപയോഗിക്കുന്ന ആയുധങ്ങള്‍ അവരുടെ കൈവശമുള്ള ആയുധങ്ങളുടെ വിവരങ്ങള്‍ നല്‍കുന്നുമുണ്ട്. സംഘര്‍ഷമേഖലയിലേക്ക് ആയുധങ്ങളുമായി ഗ്ലൈഡറുകളില്‍ പറന്നിറങ്ങുന്ന ഹമാസ് നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരുടെ വിഡിയോകള്‍ നേരത്തെ തന്നെ പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്.

ഗാസയില്‍ നിന്നു ഇസ്രയേല്‍ 2005ല്‍ പിന്മാറാന്‍ തീരുമാനിച്ചത് ഹമാസിന് പല തരത്തിലും ഗുണം ചെയ്തു. പ്രത്യേകിച്ച് ഇറാന്‍, സിറിയ എന്നിവിടങ്ങളില്‍ നിന്നു ആയുധങ്ങള്‍ നേരിട്ട് എത്തിക്കാന്‍ ഇതുവഴി ഹമാസിന് സാധിച്ചുവെന്ന റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ വ്യാപകമാണ്. 2007ല്‍ സുഡാനില്‍ നിന്നു ഫാജിര്‍ 5 റോക്കറ്റുകള്‍ വാങ്ങാനുള്ള ഹമാസിന്റെ ശ്രമം ഇതിനിടെ ഇസ്രയേല്‍ ഇടപെട്ടു തടഞ്ഞിരുന്നു. എങ്കിലും പല വഴികളിലൂടെ ഹമാസ് റോക്കറ്റുകള്‍ ശേഖരിച്ചിരുന്നുവെന്ന് കോ ഓപറേഷന്‍ ഓഫ് വേള്‍ഡ്‌വൈഡ് ബ്രോഡ്കാസ്റ്റ് പറയുന്നു. കരമാര്‍ഗം മാത്രമല്ല ഗാസയിലെ തീരങ്ങളും ആയുധകൈമാറ്റത്തിനുള്ള വേദികളായിട്ടുണ്ട്. ഇസ്രയേല്‍ നാവിക സേനയുടെ കണ്ണുവെട്ടിച്ച് കപ്പലുകളില്‍ നിന്നു ഹമാസ് നിയന്ത്രണമുള്ള കരകളിലേക്ക് ആയുധങ്ങളെത്തിയിരുന്നു. മാത്രമല്ല കരയിലെ രഹസ്യ തുരങ്കങ്ങളിലൂടെ സിറിയ വഴിയും ആയുധങ്ങള്‍ ലഭിച്ചു. ഈജിപ്ത് ഗാസ അതിര്‍ത്തിയിലും രഹസ്യ തുരങ്കങ്ങളുണ്ടെന്നാണ് സൂചന.

സിമന്റ് കൊണ്ട് നിര്‍മ്മിച്ച വിശാലമായ സ്ഥലങ്ങളാണ് തുരങ്കത്തിനുള്ളിത്. വെളിച്ചത്തിനായി വമ്പന്‍ ലൈറ്റും മറ്റ് സംവിധാനവും തുരങ്കത്തിനുള്ളിലുണ്ട്. ആയുധങ്ങളും വെടികോപ്പുകളും മറയ്ക്കാനും സൂക്ഷിക്കാനുമായി വിശാലമായ സ്ഥലമാണ് നീക്കിവെച്ചിരിക്കുന്നത്. ഗാസയ്ക്ക് നല്‍കുന്ന മാനുഷിക സഹായങ്ങള്‍ ഭീകരപ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നുവെന്ന ആരോപണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതാണ് ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളുള്ള തുരങ്കങ്ങള്‍. ഈ തുരങ്കങ്ങളുടെ വീഡിയോകള്‍ നേരത്തെ തന്നെ പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്. ശത്രുവിനെക്കാള്‍ മുന്‍തൂക്കം നേടുന്നതിനായാണ്, ഇസ്രായേല്‍ കമ്പനികളായ എല്‍ബിറ്റ് സിസ്റ്റംസും റാഫേല്‍ അഡ്വാന്‍സ്ഡ് ഡിഫന്‍സ് സിസ്റ്റംസും ചേര്‍ന്ന് 2014ല്‍ അയണ്‍ ഡോം എന്നറിയപ്പെടുന്ന അത്യാധുനിക ടണല്‍ഡിറ്റക്ഷന്‍ സിസ്റ്റം തയ്യാറാക്കിയത്. എന്നാല്‍ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാക്കുന്ന തുരങ്കങ്ങള്‍ കണ്ടെത്താന്‍ ഇവയ്ക്കും സാധിക്കില്ലെന്നാണ് പഠനറിപ്പോര്‍ട്ട്.