എയർ ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സാങ്കേതിക പിഴവുകളിലൊന്ന് കഴിഞ്ഞ ദിവസം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. കാനഡയിലേക്ക് പറക്കാൻ അനുമതിയില്ലാത്ത വിമാനം വാൻകൂവറിലേക്ക് അയച്ച എയർ ഇന്ത്യ അധികൃതർക്ക്, വിമാനം മണിക്കൂറുകളോളം ആകാശത്ത് പറന്ന ശേഷമാണ് അബദ്ധം തിരിച്ചറിയാനായത്. പകുതി ദൂരത്തോളം പിന്നിട്ട വിമാനം ചൈനീസ് വ്യോമാതിർത്തിയിൽ വെച്ച് അടിയന്തരമായി ഡൽഹിയിലേക്ക് തന്നെ മടങ്ങാൻ നിർദ്ദേശം നൽകുകയായിരുന്നു.

ഡൽഹിയിൽ നിന്ന് കാനഡയിലെ വാൻകൂവറിലേക്ക് പുറപ്പെട്ട വിമാനത്തിനാണ് ഈ ദുരനുഭവം ഉണ്ടായത്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത് സുരക്ഷാ മുൻകരുതലിന്റെ ഭാഗമായി കിഴക്കൻ ദിശയിലൂടെയാണ് (ചൈന വഴി) വിമാനം സഞ്ചരിച്ചത്.

എന്നാൽ, എയർ ഇന്ത്യയുടെ പക്കലുള്ള എല്ലാ വിമാനങ്ങൾക്കും കാനഡയിലേക്ക് സർവീസ് നടത്താൻ അനുമതിയില്ല എന്ന വസ്തുത അധികൃതർ മറന്നുപോയി. കാനഡയിലെ നിയമപ്രകാരം എയർ ഇന്ത്യയുടെ 'ബോയിംഗ് 777-300 ഇആർ' (B 777-300 ER) വിമാനങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ് അവിടെ ലാൻഡ് ചെയ്യാൻ അനുമതിയുള്ളത്. എന്നാൽ വ്യാഴാഴ്ച യാത്രക്കാരുമായി പറന്നുയർന്നത് 'ബോയിംഗ് 777-200 എൽആർ' (B 777-200 LR) എന്ന വിമാനമായിരുന്നു.

വ്യാഴാഴ്ച രാവിലെ 11:34-ന് ഡൽഹിയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട വിമാനം ഏകദേശം നാല് മണിക്കൂറിലധികം പറന്ന് ചൈനീസ് വ്യോമാതിർത്തിയിലെ കുൻമിങിന് അടുത്തെത്തിയപ്പോഴാണ് ഗ്രൗണ്ട് കൺട്രോൾ വിഭാഗത്തിന് തങ്ങൾക്ക് പറ്റിയ ഗുരുതരമായ പിഴവ് ബോധ്യപ്പെട്ടത്. ഉടൻ തന്നെ പൈലറ്റുമാർക്ക് മടങ്ങാൻ നിർദ്ദേശം നൽകി. ഫ്ലൈറ്റ് ട്രാക്കിങ് സൈറ്റുകളുടെ കണക്കനുസരിച്ച്, വൈകുന്നേരം 7:19-ഓടെയാണ് വിമാനം തിരികെ ഡൽഹി വിമാനത്താവളത്തിൽ ലാൻഡ് ചെയ്തത്. ഇതോടെ ഏകദേശം എട്ടു മണിക്കൂറോളം വിമാനത്തിനുള്ളിൽ കഴിഞ്ഞ യാത്രക്കാർക്ക് യാത്ര പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയാതെ മടങ്ങേണ്ടി വന്നു.

വിദേശ വിമാനക്കമ്പനികൾക്ക് ഓരോ രാജ്യത്തും വ്യത്യസ്തമായ പ്രോട്ടോക്കോളുകളാണ് നിലവിലുള്ളത്. സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ മുൻനിർത്തി ചില രാജ്യങ്ങൾ പ്രത്യേക തരം വിമാനങ്ങൾക്ക് മാത്രമേ തങ്ങളുടെ മണ്ണിൽ ഇറങ്ങാൻ അനുമതി നൽകാറുള്ളൂ. എയർ ഇന്ത്യയുടെ കാര്യത്തിൽ ബി 777 ഇആർ പതിപ്പിന് മാത്രമാണ് കാനഡയുടെ അംഗീകാരമുള്ളത്. ഈ നിയമം ലംഘിച്ച് വിമാനം വാൻകൂവറിൽ എത്തിയിരുന്നെങ്കിൽ വൻ തുക പിഴയടക്കേണ്ടി വരികയോ വിമാനം കണ്ടുകെട്ടുകയോ ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടായേനെ.

സംഭവിച്ചത് ഗുരുതരമായ വീഴ്ചയാണെന്നും ഇതിനെ അതീവ ഗൗരവത്തോടെയാണ് കാണുന്നതെന്നും എയർ ഇന്ത്യ വക്താവ് അറിയിച്ചു. ഈ അബദ്ധത്തിന് ഉത്തരവാദികളായ ജീവനക്കാർക്കെതിരെ കർശന നടപടിയുണ്ടാകും. യാത്രക്കാർക്കും വിമാനത്തിലെ ജീവനക്കാർക്കും ഉണ്ടായ മാനസിക വിഷമത്തിലും ബുദ്ധിമുട്ടിലും കമ്പനി ഔദ്യോഗികമായി ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചു. മടങ്ങിയെത്തിയ യാത്രക്കാർക്ക് ഡൽഹിയിൽ ഹോട്ടൽ താമസസൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തുകയും ഇന്ന് രാവിലെ മറ്റൊരു വിമാനത്തിൽ (അനുമതിയുള്ള ബി 777-300 ഇആർ) അവരെ വാൻകൂവറിലേക്ക് അയയ്ക്കുകയും ചെയ്തതായി കമ്പനി വ്യക്തമാക്കി.

ഈ സംഭവം വ്യോമയാന മേഖലയിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറന്നിട്ടുണ്ട്. അത്യാധുനിക സംവിധാനങ്ങളുള്ള ഒരു പ്രമുഖ വിമാനക്കമ്പനിക്ക് ഇത്തരമൊരു പ്രാഥമികമായ പിഴവ് എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു എന്നതാണ് പലരും ഉയർത്തുന്ന ചോദ്യം.