ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിലെ വമ്പന്‍ പരാജയത്തില്‍ നിന്ന് പാര്‍ട്ടിയെ കരകയറ്റാന്‍ നോക്കാതെ അധ്യക്ഷന്‍ രാഹുല്‍ഗാന്ധി ഒളിച്ചോടുന്നതോടെ കോണ്‍ഗ്രസ് നേതൃത്വത്തില്‍ വലിയ പ്രതിസന്ധി. തോല്‍വിയുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്ത് രാഹുല്‍ സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞെങ്കിലും തിരികെ വരണമെന്ന് മുതിര്‍ന്ന നേതാക്കള്‍ അടക്കം ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും അദ്ദേഹം വഴങ്ങുന്നില്ലെന്ന് സംഘടനാ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി ജനറല്‍ സെക്രട്ടറി കെ.സി വേണുഗോപാല്‍ വ്യക്തമാക്കി. പരാജയം സംഭവിക്കുമ്പോള്‍ പിന്‍വാങ്ങുന്നത് രാഹുലിന്റെ പതിവ് രീതിയാണെന്ന് മുമ്പും ആക്ഷേപം ഉയര്‍ന്നിരുന്നു. തോല്‍വിയുടെ ഉത്തരവാദിത്തം മുഴുവന്‍ ഞാന്‍ ഏറ്റെടുക്കുന്നു എന്നാണ് രാഹുല്‍ ആവര്‍ത്തിക്കുന്നത്. പരാജയത്തില്‍ നിന്ന് ഫീനിക്‌സ് പക്ഷിയെ പോലെ പറന്നുയുരുന്നവനാണ് യഥാര്‍ത്ഥനേതാവ്. അങ്ങനെയുള്ളവര്‍ക്കേ നാടിനെ നയിക്കാനാവൂ എന്നാണ് രാഷ്ട്രീയനിരീക്ഷകര്‍ വിലയിരുത്തുന്നത്. 

തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് ഒറ്റക്കെട്ടായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതില്‍ മുതിര്‍ന്ന നേതാക്കളടക്കം വീഴ്ചവരുത്തുകയും മക്കള്‍ക്ക് സീറ്റ് കിട്ടാന്‍ രാഹുലിനെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അവരാരും പരാജയത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തത്തില്‍ പങ്കുണ്ടെന്നോ, അല്ലെങ്കില്‍ രാഹുലിന് പിന്തുണ നല്‍കി പാര്‍ട്ടിയെ ശക്തമാക്കാനോ ഉള്ള യാതോരു നടപടികളും സ്വീകരിക്കുന്നില്ല. പാര്‍ലമെന്ററി പാര്‍ട്ടി യോഗത്തില്‍ എം.പിമാരും രാഹുലിനോട് നേതൃസ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും സമ്മതിച്ചില്ല. രാഹുലിന് പകരം ആളെ കണ്ടെത്തുക നിലവിലെ സാഹചര്യത്തില്‍ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. പിന്നെയുള്ളത് പ്രിയങ്കാ ഗാന്ധിയാണ്. എന്നാല്‍ അടുത്തിടെ പാര്‍ട്ടിയിലെത്തിയ പ്രിയങ്കയെ പൊടുന്നനെ അധ്യക്ഷപദവിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നാല്‍ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രതികരണങ്ങള്‍ എങ്ങനെയായിരിക്കുമെന്ന് പ്രവചിക്കാനാവില്ല. തെരഞ്ഞെടുപ്പിലെ പ്രതിസന്ധി തീര്‍ക്കും മുമ്പ് പാര്‍ട്ടി മറ്റൊരു പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് പോകുമോ എന്ന ആശങ്ക പലര്‍ക്കുമുണ്ട്. 

മുതിര്‍ന്ന നേതാക്കള്‍ ധാരാളം ഉണ്ടെങ്കിലും രാജീവ് ഗാന്ധിയെ പോലെയോ, ഇന്ദിരാഗാന്ധിയെ പോലെയോ കരുത്തരില്ല. എ.കെ ആന്റണിയും ഗുലാംനബി ആസാദുമൊക്കെ അനുഭവ സമ്പത്തുള്ളവരാണെങ്കിലും നനഞ്ഞ പടക്കങ്ങളാണ്. എണ്ണയിട്ട യന്ത്രം പോലെ പാര്‍ട്ടിയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാന്‍ അവര്‍ക്കാകില്ല. സോണിയാഗാന്ധിക്ക് ആരോഗ്യപ്രശ്‌നങ്ങളുള്ളതിനാലാണ് അവര്‍ അധ്യക്ഷസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞത്. പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും നല്ല നേതാക്കളുണ്ടെങ്കിലും ദേശീയതലത്തില്‍ പാര്‍ട്ടിയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാന്‍ കഴിവുള്ളവര്‍ ഇല്ലെന്ന് തന്നെ പറയാം. സംഘടനാ ചുമതലയുള്ള ജനറല്‍ സെക്രട്ടറി കെ.സി വേണുഗോപാല്‍ ആ തലത്തില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കാന്‍ അദ്ദേഹം മിടുക്കനാണ്. കര്‍ണാടകത്തിലെ ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തതിലൂടെ അദ്ദേഹമത് തെളിയിച്ചതുമാണ്. 

ഉമ്മന്‍ചാണ്ടിയും കെ. മുരളീധരനും ജനങ്ങളോട് അടുത്ത് നില്‍ക്കുന്ന നേതാക്കളാണ്. പക്ഷെ, ഉത്തരേന്ത്യയില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതിന് അവര്‍ക്ക് പരിമിതികളുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് യാതൊരു എത്തുംപിടിയും ഇല്ലാതെ, നാഥനില്ലാ കളരിയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ് കോണ്‍ഗ്രസ്. താഴേത്തട്ടില്‍ നിന്ന് വളര്‍ന്ന് വന്ന നേതാക്കളുടെ അഭാവമാണ് ഈ പ്രതിസന്ധിക്ക് പ്രധാന കാരണം. ആന്ധ്രയില്‍ വൈ.എസ്.ആറിനെ പോലുള്ളവര്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാല്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനെ കൂടെ നിര്‍ത്താന്‍ കോണ്‍ഗ്രസിനായില്ല. കര്‍ണാടകത്തില്‍ നിന്നുള്ള മല്ലിഖാര്‍ജ്ജുന്‍ ഖാര്‍ഗ്ഗെ പാര്‍ലമെന്ററി രംഗത്ത് പ്രാഗല്‍ഭ്യം തെളിയിച്ചയാളാണ്. എന്നാല്‍ സംഘടനാ രംഗത്തെ പ്രവര്‍ത്തനം ദേശീയതലത്തില്‍ ഉയര്‍ന്നിട്ടില്ല. കേരളത്തിലല്ലാതെ മറ്റെങ്ങും കോണ്‍ഗ്രസ് ഇല്ലെന്ന പ്രതീതിയാണ് നിലവിലുള്ളത്. ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിനൊപ്പം സഞ്ചരിച്ച ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന് എന്ത് സംഭവിക്കുമെന്ന് കാത്തിരുന്ന് കാണാം.