റഷ്യയും യുക്രെയ്‌നും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിന് അവസാനമാകുമോ? ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്ന സമാധാന നീക്കങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും വേഗം പകരുകയാണ് അമേരിക്ക. റഷ്യയുമായി വലിയൊരു കരാറിലെത്താൻ കഴിയുമെന്ന പ്രതീക്ഷ പങ്കുവച്ചിരിക്കുകയാണ് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ്. റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ലാഡിമിർ പുട്ടിന്റെ പ്രത്യേക പ്രതിനിധിയുമായി ട്രംപ് നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയാണ് ഇപ്പോൾ അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം യൂറോപ്പിന്റെ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന വലിയൊരു ധാരണയ്ക്ക് വഴിയൊരുങ്ങുമെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ സൂചന.

നവംബർ അഞ്ചിന് വൈറ്റ് ഹൗസിലെ ഓവൽ ഓഫീസിൽ മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് സംസാരിക്കവേയാണ് ട്രംപ് ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കിയത്. പുട്ടിന്റെ പ്രത്യേക പ്രതിനിധി കിറിൽ ദിമിത്രീവുമായി നടത്തിയ ചർച്ചകളുടെ വിശദാംശങ്ങൾ ഇപ്പോൾ പുറത്തുവിടാനാകില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ ട്രംപ്, റഷ്യയുമായി വലിയൊരു കരാറിലെത്താൻ കഴിയുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷയെന്നും വ്യക്തമാക്കി. ഈ കരാർ യുക്രെയ്‌നിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതായിരിക്കില്ലെന്നും യൂറോപ്പിനാകെ പ്രാധാന്യമുള്ളതായിരിക്കുമെന്നും ട്രംപ് സൂചിപ്പിച്ചു. എല്ലാവർക്കും സന്തോഷം നൽകുന്ന ഒരു വലിയ കരാറായിരിക്കും അതെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു.

എന്നാൽ കരാറിന്റെ കൃത്യമായ വ്യവസ്ഥകൾ എന്തായിരിക്കുമെന്നോ എപ്പോൾ യാഥാർഥ്യമാകുമെന്നോ ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമാണ് അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ നൽകുന്നത്.

ആരാണ് പുട്ടിന്റെ പ്രതിനിധി കിറിൽ ദിമിത്രീവ് എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. റഷ്യയുടെ പരമാധികാര സമ്പത്ത് നിധിയുടെ തലവനായ ദിമിത്രീവ്, അമേരിക്കയുമായുള്ള സാമ്പത്തിക സഹകരണ ചർച്ചകളിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്ന വ്യക്തിയാണ്. റഷ്യയും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിന് പരിഹാരം കണ്ടെത്തുന്നതിനുമുള്ള നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം നിർണായകമാണ്.

പ്രഥമ വനിത മെലാനിയ ട്രംപിന്റെ ആതിഥേയത്വത്തിൽ വൈറ്റ് ഹൗസിൽ നടന്ന പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനാണ് റഷ്യൻ പ്രതിനിധി എത്തിയത്. യുക്രെയ്ൻ പ്രതിനിധികളും പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെയായിരുന്നു ട്രംപും ദിമിത്രീവും തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച. എന്നാൽ യുക്രെയ്ൻ പ്രതിനിധികളുമായി താൻ നേരിട്ട് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ഇതിനിടെ സമാധാന നീക്കങ്ങളിൽ മെലാനിയ ട്രംപിന്റെ ഇടപെടലും ശ്രദ്ധ നേടുകയാണ്. യുക്രെയ്‌നിലെ റഷ്യൻ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ഒലെഷ്കി നഗരത്തിൽ നേരത്തെ ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രാദേശിക വെടിനിർത്തലിന് പിന്നിൽ മെലാനിയയുടെ ഇടപെടലുണ്ടായിരുന്നു. ഒക്ടോബർ 27 മുതൽ നവംബർ ഒന്ന് വരെ ആറു ദിവസമാണ് ഈ താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ നിലനിന്നത്. യുദ്ധം മൂലം പ്രതിസന്ധിയിലായിരുന്ന പ്രദേശത്തുനിന്ന് സാധാരണക്കാരെ ഒഴിപ്പിക്കാനും ഭക്ഷണവും മരുന്നും ഉൾപ്പെടെയുള്ള അവശ്യസഹായങ്ങൾ എത്തിക്കാനും ഇത് സഹായിച്ചു. ഏകദേശം 800 സാധാരണക്കാരെ ഒഴിപ്പിച്ചതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.

പുട്ടിനും യുക്രെയ്ൻ പ്രസിഡന്റ് വൊളോഡിമിർ സെലൻസ്കിക്കും കൈമാറാനുള്ള വ്യക്തിഗത കത്തുകളും മെലാനിയ പ്രതിനിധികൾക്ക് നൽകിയിരുന്നു. താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തലിൽ ഒതുങ്ങാതെ കൂടുതൽ സുസ്ഥിരമായ സമാധാനത്തിലേക്ക് നീങ്ങണമെന്നാണ് മെലാനിയയുടെ നിലപാട്.

അതേസമയം യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള അടുത്ത ഘട്ട ചർച്ചകൾക്കും നീക്കമുണ്ട്. നവംബർ 10, 11 തീയതികളിൽ അബുദാബിയിൽ റഷ്യയും യുക്രെയ്‌നും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ത്രികക്ഷി ചർച്ചകൾ നടക്കാനിരിക്കുകയാണ്. യുക്രെയ്‌ന്റെ സുരക്ഷാ ഉറപ്പുകൾ, യുദ്ധാനന്തര സാഹചര്യം, യൂറോപ്പിന്റെ സുരക്ഷാ സംവിധാനം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ചയിൽ പ്രധാനമാകുമെന്നാണ് സൂചന. അമേരിക്കയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫും ജാരഡ് കുഷ്നറും ചർച്ചകളിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നുണ്ട്.

എന്നാൽ ട്രംപിന്റെ പുതിയ നീക്കങ്ങളെ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ എങ്ങനെ കാണുന്നു എന്നതും പ്രധാനമാണ്. യുക്രെയ്‌ന്റെ ഭാവി തീരുമാനിക്കുന്ന ചർച്ചകളിൽ യൂറോപ്പിന്റെ സുരക്ഷാ താൽപര്യങ്ങൾ എത്രത്തോളം പരിഗണിക്കപ്പെടുമെന്ന ആശങ്ക നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. റഷ്യയുമായി ഒരു വലിയ കരാറിലെത്തുന്നതിന്റെ പേരിൽ യുക്രെയ്‌ന് അനുകൂലമല്ലാത്ത വ്യവസ്ഥകൾ അംഗീകരിക്കേണ്ടിവരുമോ എന്ന ചോദ്യവും ഉയരുന്നു. യൂറോപ്പിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യം കുറയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ട്രംപ് നേരത്തെ സൂചന നൽകിയിട്ടുള്ളതും ഈ ആശങ്കകൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.

2025 ജനുവരിയിൽ അധികാരമേറ്റപ്പോൾ ആദ്യ ദിവസം തന്നെ യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുമെന്ന് ട്രംപ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ നിരവധി നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ നടന്നിട്ടും യുദ്ധത്തിന് ഇതുവരെ അവസാനമായിട്ടില്ല. റഷ്യയും യുക്രെയ്‌നും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം നാലാം വർഷത്തിലേക്ക് കടന്നതോടെ ലോകത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ, സുരക്ഷാ മേഖലകളിലും വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.

യുദ്ധം അവസാനിച്ചാൽ ആഗോള ഊർജവിപണിയിലും വ്യാപാരബന്ധങ്ങളിലും റഷ്യയ്ക്കെതിരായ ഉപരോധങ്ങളിലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് സാധ്യതയുണ്ട്. എന്നാൽ അതിനായി ഇരുരാജ്യങ്ങളും എന്തെല്ലാം വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് തയ്യാറാകുമെന്നതാണ് നിർണായകം.

ട്രംപ് സൂചിപ്പിച്ച വലിയ കരാർ യാഥാർഥ്യമാകുമോ? പുട്ടിൻ അതിന് സമ്മതിക്കുമോ? ഏറ്റവും പ്രധാനമായി യുക്രെയ്‌ന്റെ പരമാധികാരവും യൂറോപ്പിന്റെ സുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കുന്ന ധാരണയിലേക്ക് ഈ ചർച്ചകൾ എത്തുമോ? ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരമാണ്. ഇപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്നത് പ്രതീക്ഷയുടെ സൂചനകൾ മാത്രമാണ്. യഥാർഥ സമാധാനത്തിലേക്കുള്ള വഴി ഇനിയും ഏറെ ദൂരമുണ്ടെന്നതാണ് യാഥാർഥ്യം.

അതേസമയം അമേരിക്കയുടെ സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചടി നൽകുമെന്ന കടുത്ത മുന്നറിയിപ്പുമായി ഇറാൻ രംഗത്ത്. അമേരിക്കയുടെ സൈനിക നടപടികൾക്ക് സൈനികമായോ ലോജിസ്റ്റിക് സഹായമായോ പിന്തുണ നൽകുന്ന രാജ്യങ്ങളെയും തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളായി കാണുമെന്നാണ് ഇറാന്റെ മുന്നറിയിപ്പ്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക താവളങ്ങൾക്ക് ആതിഥേയത്വം നൽകുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്കും ഇത് വെല്ലുവിളിയാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതം തടസ്സപ്പെടുത്താനും അമേരിക്കയുടെയും സഖ്യകക്ഷികളുടെയും മേഖലയിലെ താൽപര്യങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചടി നൽകാനും ഇറാന് കഴിയുമെന്ന ആശങ്കയും ശക്തമാണ്. അതേസമയം, അമേരിക്കൻ ആക്രമണങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുക, ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കുക, മരവിപ്പിച്ച ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളിൽ ഇറാൻ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയാണ്. നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ തുടരുമ്പോഴും തിരിച്ചടിയുടെ ഭീഷണി ഉയർത്തുന്ന ഇറാന്റെ നിലപാട് ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന് പുതിയ വെല്ലുവിളിയായിരിക്കുകയാണ്.