കാശ്മീരിലെ അസ്വസ്ഥരായ യുവാക്കളുടെ വേദന അറിയണമെങ്കില്‍ ശ്രീനഗറിലെ SMHS ആശുപത്രിയിലെ എട്ടാം നമ്പര്‍ വാര്‍ഡിലേക്ക് ചെല്ലണം. നിയമത്തിന്റെ നഗ്ന ലംഘനം ചോദിക്കാന്‍ ധൈര്യമില്ലാതെ ഒരു സമൂഹം. നൂറിലേറെ യുവാക്കള്‍ അവിടെ കഴിഞ്ഞ നാലുദിവസമായി ബൂര്‍ഹാന്‍ വാനിയുടെ കൊലപാതകത്തില്‍ പ്രതിഷേധിച്ചു നടക്കുന്ന തെരുവുകളിലെ പ്രതിഷേധപ്രകടനങ്ങള്‍ക്ക് നേരെ സുരക്ഷാ സേന നടത്തിയ വെടിവെപ്പില്‍ ചെറിയ ഉണ്ടകള്‍ (pellet) കൊണ്ടുള്ള വെടിയേറ്റ് പരിക്കേറ്റവരാണ്. മിക്കവരുടെയും പരിക്കുകള്‍ ഗുരുതരമാണെന്ന് ഇവരെ ചികിത്സിക്കുന്ന ഡോക്ടര്‍മാര്‍ പറയുന്നു.മിക്കവര്‍ക്കും മുഖത്തും കണ്ണുകളിലുമാണ് വെടിയേറ്റത്.''ഇത്ര ചെറിയ കാലയളവില്‍ ഇത്രയേറെ ചെറു ഉണ്ടകള്‍ കൊണ്ടുള്ള പരിക്കുകള്‍ ഞങ്ങള്‍ കണ്ടിട്ടില്ല,'' വാര്‍ഡിലുള്ള ഒരു ഡോക്ടര്‍ പറഞ്ഞു. ''പരിക്കേറ്റവരുടെ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക് ഡോക്ടര്‍മാര്‍ അധികസമയം ജോലിയെടുക്കുകയാണ്.''
ചൊവ്വാഴ്ച്ച വൈകീട്ടാവുമ്പോഴേക്കും 115-ഓളം ചെറുപ്പക്കാര്‍, അതിലേറെയും 15-25 പ്രായത്തിലുള്ളവര്‍, ഇത്തരം പരിക്കുകളുമായി ആശുപത്രിയിലെത്തി. 93 പേരെ ഇതിനകം ശസ്ത്രക്രിയക്ക് വിധേയരാക്കി.
പേര് വെളിപ്പെടുത്താന്‍ ആഗ്രഹിക്കാത്ത 14-കാരനായ ആണ്‍കുട്ടിയും ഇതില്‍പ്പെടും. ചുവന്നുതടിച്ച കണ്ണുകളും മുഖം നിറയെ ഉണ്ടകള്‍ കൊണ്ട പാടുകളുമുണ്ട് അവന്. പുല്‍വാമയിലെ തന്റെ ഗ്രാമത്തിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോകണമെന്ന് അവന്‍ പറയുന്നു. ''ഞങ്ങളെ അവര്‍ വെടിവെച്ചത് എങ്ങനെയെന്ന് ഞാനൊരിക്കലും മറക്കില്ല,'' അവന്‍ പറഞ്ഞു. ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കുമ്പോള്‍ സുരക്ഷാസേനയെ കണ്ട തങ്ങള്‍ ഓടിപ്പോവുകയായിരുന്നു എന്നു അവന്‍ പറയുന്നു. ഒരുപക്ഷേ ആ കുട്ടി നുണ പറയുകയായിരിക്കാം, അവന്‍ പ്രതിഷേധക്കാരുടെ കൂടെയായിരുന്നിരിക്കാം.
''ഞങ്ങളാകെ ഭയപ്പെട്ടു. ഞങ്ങള്‍ രക്ഷക്കായി ഓടി,'' ഒരു ചെറിയ ചിരിയോടെ അവന്‍ പറഞ്ഞു. ''പക്ഷേ ഇപ്പോള്‍ എനിക്കു ഭയമില്ല. ഞാന്‍ എപ്പോഴും ധീരനായിരിക്കും.'' പക്ഷേ അപ്പൊഴും കണ്ണില്‍ തറച്ചിരിക്കുന്ന ചെറിയ ഉണ്ട അവന്റെ റെറ്റിനയും കോര്‍ണിയയും ഏതാണ്ട് നശിപ്പിച്ചു എന്നു അവനറിയില്ല.
'പൊലീസ് കേസെടുക്കുകയും വിചാരണ നേരിടേണ്ടിവരികയും ചെയ്യുമെന്നതിനാല്‍ പല ചെറുപ്പക്കാരും ആശുപത്രിയില്‍ കഴിയാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല,'' ഒരു ഡോക്ടര്‍ പറഞ്ഞു. ''പ്രഥമശുശ്രൂഷ നല്കിയതിന് ശേഷം അവരെ വീട്ടില്‍ വിടുക എന്നതല്ലാതെ ഞങ്ങള്‍ക്ക് മറ്റ് മാര്‍ഗമൊന്നുമില്ല. അല്ലെങ്കില്‍ അവര്‍ ഡോക്ടര്‍ പറഞ്ഞത് കേള്‍ക്കാതെ പോകും.''
കണ്ണിലെ നീര് കുറഞ്ഞതിന് ശേഷമേ കണ്ണില്‍ തറച്ച അന്യവസ്തുക്കള്‍ നീക്കം ചെയ്യലും റെറ്റിന നേരെയാക്കലും മറ്റ് സങ്കീര്‍ണമായ ചികിത്സകളും സാധ്യമാകൂ എന്നും ഡോക്ടര്‍മാര്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഒരു ചെറു ഉണ്ട കണ്ണിനെപ്പോലെ ലോലമായ കോശങ്ങളുള്ള സ്ഥലത്ത് വലിയ കേടുപാടുണ്ടാക്കും എന്നു ഡോക്ടര്‍മാര്‍ പറയുന്നു. ''അത് കനത്ത ശക്തിയില്‍ പ്രവേശിച്ച്, തിരിഞ്ഞുകയറി, പോകുന്നിടത്തെ കോശങ്ങളെയെല്ലാം അരിഞ്ഞിട്ട്, ആഴത്തിലുള്ള ഗുരുതരമായ പരിക്കുകള്‍ ഉണ്ടാക്കുന്നു,'' ഒരു നേത്ര ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധന്‍ പറഞ്ഞു.
മിക്കവരുടെ പരിക്കും ഗുരുതരമാണെന്നും ഡോക്ടര്‍മാര്‍ വ്യക്തമാക്കി. ഇതില്‍ 90% പേര്‍ക്കും പൂര്‍ണമായ തോതില്‍ കാഴ്ച്ച വീണ്ടുകിട്ടുക ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കും.

'അധികം പേരുടെയും കണ്ണില്‍ നേരിട്ടാണ് ഉണ്ട തറച്ചത്. അതവിടെ ഇപ്പൊഴും ഇരിക്കുകയുമാണ്. ഇത്തരം സാഹചര്യത്തില്‍ പരിക്കേറ്റ കണ്ണില്‍ പൂര്‍ണതോതില്‍ കാഴ്ച്ച വീണ്ടുകിട്ടാനുള്ള സാധ്യത 10% മാത്രമാണ്.''
ആള്‍ക്കൂട്ടത്തിനിടയിലേക്ക് നേരിട്ടു വെടിവെയ്ക്കാന്‍ സുരക്ഷാ സേന തീരുമാനിച്ചത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് ഇപ്പോഴും വ്യക്തമല്ല. 2010 വേനല്‍ക്കാലത്തെ പ്രതിഷേധങ്ങള്‍ക്ക് ശേഷം പുതിയ SOP(standard operating procedure) പ്രകാരം റബ്ബര്‍ ഉണ്ടകള്‍ കാല്‍മുട്ടിന് താഴെ കൊള്ളാന്‍ പാകത്തിലാണ് വെടിവെക്കേണ്ടത്.