ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ അണക്കെട്ടും ലോകത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ അണക്കെട്ടുമായ സര്‍ദാര്‍ സരോവര്‍ ഇന്നു പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി രാജ്യത്തിനു സമര്‍പ്പിക്കും. ഗുജറാത്തിലെ നര്‍മദ ജില്ലയിലെ കേവാദിയയില്‍ 56 വര്‍ഷം മുന്‍പ് അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി ജവഹര്‍ലാല്‍ നെഹ്‌റു ആണ് പദ്ധതിക്കു തറക്കല്ലിട്ടത്. നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ 67-ാം ജന്മദിനംകൂടിയാണിന്ന്.

ജന്മദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഇന്നു ബിജെപിയും പാര്‍ട്ടി ഭരിക്കുന്ന സംസ്ഥാന സര്‍ക്കാരുകളും സേവാ ദിവസമായി ആഘോഷിക്കും. അണക്കെട്ട് ഉദ്ഘാടനത്തിനു ശേഷം പ്രദേശത്തുനിന്നു സര്‍ദാര്‍ വല്ലഭ് ഭായ് പട്ടേലിന്റെ പ്രതിമ (ഐക്യ പ്രതിമ) നിര്‍മാണം നടക്കുന്ന ഗുജറാത്തിലെ സാധു ബേടിലെത്തി പ്രധാനമന്ത്രി പുരോഗതി വിലയിരുത്തും. ബിജെപി ഭരിക്കുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളില്‍ സര്‍ക്കാര്‍ തലത്തിലും രാജ്യത്തെ എല്ലാ ജില്ലകളിലും പാര്‍ട്ടി തലത്തിലും ഇന്നു സേവാദിവസ പരിപാടികള്‍ സംഘടിപ്പിക്കും. ശുചീകരണം, വൃക്ഷത്തൈ നടീല്‍, മെഡിക്കല്‍ ക്യാംപുകള്‍ തുടങ്ങിയവയാണു പരിപാടികള്‍. ബിജെപി അധ്യക്ഷന്‍ അമിത് ഷാ ഇന്നു റാഞ്ചിയില്‍ 'സേവാ ദിവസ' പരിപാടികള്‍ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യും.

ഗുജറാത്തില്‍ നര്‍മദാനദിയില്‍ നവഗാമിനു സമീപമാണ് അണക്കെട്ട്. അണക്കെട്ടിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ ഉയരം 138 മീറ്റര്‍. നേരത്തേ ഇതു 121.92 മീറ്ററായിരുന്നു. നിലവില്‍ 40.73 ലക്ഷം ക്യുബിക് മീറ്റര്‍ സംഭരണശേഷി. അണക്കെട്ടിന്റെ നീളം 1.2 കിലോമീറ്റര്‍. 30 ഷട്ടറുകള്‍; ഓരോന്നിനും 450 ടണ്‍ ഭാരം. ഒരു മണിക്കൂര്‍ എടുക്കും ഷട്ടര്‍ പൂര്‍ണമായി തുറക്കാന്‍.

യഥാക്രമം 1200 മെഗാവാട്ട്, 250 മെഗാവാട്ട് വീതം വൈദ്യുതി ഉല്‍പാദനശേഷിയുള്ള രണ്ടു വൈദ്യുത നിലയങ്ങളാണ് അണക്കെട്ടിന്റെ ഭാഗമായുള്ളത്. ഇവിടെ ഇതിനകം 4141 കോടി യൂണിറ്റ് വൈദ്യുതി ഉല്‍പാദിപ്പിച്ചുകഴിഞ്ഞു. അണക്കെട്ടില്‍നിന്ന് ഇതിനകം 16,000 കോടിയിലേറെ രൂപയുടെ വരുമാനം നേടിയതായാണു സര്‍ക്കാര്‍ കണക്ക് . നിര്‍മാണത്തിനു ചെലവായ പണത്തിന്റെ ഇരട്ടി. യുഎസിലെ ഗ്രാന്‍ഡ് കൂളി ഡാം ആണു ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അണക്കെട്ട്.

1961ലാണു പദ്ധതിക്കു തറക്കല്ലിട്ടതെങ്കിലും വിവിധ കാരണങ്ങളാല്‍ നിര്‍മാണം വൈകി. മേധ പട്കറുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള നര്‍മദാ ബച്ചാവോ ആന്ദോളന്‍ (എന്‍ബിഎ) സുപ്രീം കോടതിയില്‍നിന്നു സ്‌റ്റേ നേടിയതിനെ തുടര്‍ന്ന് 1996ല്‍ നിര്‍മാണം നിര്‍ത്തിവച്ചു. പുനരധിവാസ, പരിസ്ഥിതി പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയായിരുന്നു ഹര്‍ജി. ഒടുവില്‍, 2000 ഒക്ടോബറില്‍ സുപ്രീം കോടതി അനുവദിച്ചതോടെ നിര്‍മാണം പുനരാരംഭിച്ചു.