വായ്പുണ്ണ് വരാത്തവരായി ആരും തന്നെ ഉണ്ടാകില്ല.ഈ സമയത് ആഹാരം കഴിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന അസഹനീയമായ വേദന പറഞ്ഞറിയിക്കാൻ പറ്റാത്തതാണ്.എല്ലാത്തരം വായ്പുണ്ണും ഒരുപോലല്ല കാരണങ്ങൾ പലതാണ്. സാധാരണ വരുന്ന വായ്പുണ്ണ് കാൻസർ രോഗത്തിെൻറ വരെ രോഗലക്ഷണമായും അവതരിക്കാം. കൂടാതെ മറ്റ് ഉദരസംബന്ധമായതും വാതസംബന്ധമായതുമായ അനവധി രോഗങ്ങളുടെയും ഭാഗമായും വായ്പുണ്ണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്.രോഗ കാരണങ്ങൾ. സാധാരണ പല്ല് തേയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് ബ്രഷിെൻറ കൂർത്ത മുനകൾ കൊള്ളുന്നതും കൃത്രിമ പല്ലുകളും കൂർത്ത പല്ലുകളും കൂർത്ത അരികുള്ള ചിപ്സ്, സമോസ മുതലായവ കഴിക്കുന്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയ മുറിവുകളും വായ്പുണ്ണിന് കാരണമാകാറുണ്ട്. സാധാരണഗതിയിൽ ഇത് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഉണങ്ങാറുമുണ്ട്.
ഉണങ്ങുവാൻ താമസമുണ്ടെങ്കിൽ കൃത്രിമ പല്ലുകളും കൂർത്ത പല്ലുകളുംമൂലം ഉണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ഒരു ദന്തഡോക്ടറുടെ ഉപദേശം സ്വീകരിക്കേണ്ടതാണ്. ആഫ്തസ് അൾസർ (Aphthous സർവസാധാരണയായി കാണുന്നതരം വായ്പുണ്ണുകളെയാണ് ഈ പേരിൽ വിളിക്കുന്നത്. കുട്ടികളിൽ സാധാരണ പരീക്ഷാസമയത്തും യുവാക്കളിൽ മാനസിക പിരിമുറുക്കമുണ്ടാകുന്ന ഘട്ടങ്ങളിലും പോഷകാഹാരക്കുറവുണ്ടാകുന്ന സമയത്തുമാണ് ഈ രോഗാവസ്ഥയുണ്ടാകുന്നത്. ചുണ്ടിലും നാക്കിലും വായ്ക്കുള്ളിൽ ഇരുവശങ്ങളിലും കുറുനാക്കിനു ഭാഗത്തുമാണ് സാധാരണയായി ഇത് കാണുന്നത്. വട്ടത്തിൽ ചുവന്ന അരികുകളുള്ള മഞ്ഞനിറത്തിൽ ഒന്നുമുതൽ അഞ്ചെണ്ണംവരെ ഒരേസമയത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്.

തുടർച്ചയായി ഒരേസ്ഥലത്തുണ്ടാകുന്ന വായ്പുണ്ണ് മാസങ്ങളോളം ഉണങ്ങാതെ നിൽക്കുകയും നിരന്തരം വലുതാകുകയും രക്തസ്രാവമുണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അവയെ നിസാരമായി കാണരുത്. ഇത് കാൻസർരോഗത്തിെൻറ പ്രാരംഭ ലക്ഷണമാകാം. ഒരു ബയോപ്സിയിലൂടെ രോഗം തിരിച്ചറിയുകയും യഥാസമയം ചികിത്സ തേടുകയും ചെയ്യാം. അപൂർവമായി രക്താർബുദത്തിെൻറ രോഗലക്ഷണമായും ഇത് കണ്ടുവരുന്നു. രക്തപരിശോധനയിലൂടെ മാത്രമേ ഇത് തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കൂ.
സാധാരണ കാണുന്ന ആഫ്തസ് അൾസറും മറ്റ് അസുഖങ്ങളും വേർതിരിച്ചറിയുക എന്നതാണ് ചികിത്സയുടെ ആദ്യപടി. ആഫ്തസ് അൾസറിെൻറ ചികിത്സയ്ക്കായി വായ്ക്കകത്തു പുരട്ടുന്ന ആൻറിസെപ്റ്റിക് ജെല്ല്, മൗത്ത് വാഷ് (ക്ലോർഹെക്സിഡിൻ) ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. കൂടാതെ വേദനയ്ക്ക് ആശ്വാസമേകാൻ ലിഗ്നോകെയ്ൻ, ബെൻഡൈഡാമിൻ എന്നീ മരുന്നുകളടങ്ങിയ ജെല്ല് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.