മനുഷ്യനെ ചൊവ്വയിലെത്തിക്കാനും ബഹിരാകാശ യാത്രകളുടെ ചെലവ് വൻതോതിൽ കുറയ്ക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇലോൺ മസ്കിന്റെ സ്പേസ് എക്സ് നടത്തുന്ന ഏറ്റവും നിർണായകമായ പരീക്ഷണങ്ങളിലൊന്നിൽ വീണ്ടും അപ്രതീക്ഷിത വഴിത്തിരിവ്! ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കരുത്തുറ്റ റോക്കറ്റുകളിലൊന്നായ സ്റ്റാർഷിപ്പിന്റെ പതിനഞ്ചാമത്തെ പരീക്ഷണപ്പറക്കലിൽ പ്രതീക്ഷിച്ച രണ്ടു ലാൻഡിങ്ങുകളിൽ ഒന്നാണ് ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടിവന്നത്. അതേസമയം, 26 സ്റ്റാർലിങ്ക് ഉപഗ്രഹങ്ങളെ ഭ്രമണപഥത്തിലെത്തിക്കാൻ സ്റ്റാർഷിപ്പിന് കഴിഞ്ഞു. വലിയ നേട്ടത്തിനൊപ്പം നിർണായകമായൊരു വെല്ലുവിളിയും ബാക്കിവെച്ചാണ് ഇത്തവണത്തെ പരീക്ഷണം അവസാനിക്കുന്നത്.

ടെക്സസിലെ സ്റ്റാർബേസ് വിക്ഷേപണ കേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് നവംബർ 13-നാണ് സ്റ്റാർഷിപ്പ് ഫ്ലൈറ്റ് 15 കുതിച്ചുയർന്നത്. സ്റ്റാർഷിപ്പിന്റെ മുകളിലെ പേടകമായ ഷിപ്പ് 42-ഉം അതിനെ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് എത്തിക്കുന്ന സൂപ്പർ ഹെവി ബൂസ്റ്റർ 22-ഉം ചേർന്നതായിരുന്നു ഈ വമ്പൻ റോക്കറ്റ്. വിക്ഷേപണത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത, റോക്കറ്റിന്റെ രണ്ടു ഭാഗങ്ങളും തിരിച്ചെത്തിച്ച് വിക്ഷേപണ ഗോപുരത്തിലെ കൂറ്റൻ യന്ത്രക്കൈകൾ ഉപയോഗിച്ച് പിടിച്ചെടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു. ഇത്തരമൊരു ഇരട്ട തിരിച്ചുപിടിക്കൽ വിജയിച്ചാൽ പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന റോക്കറ്റ് സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ അത് ചരിത്രപരമായ മുന്നേറ്റമാകുമായിരുന്നു.

എന്നാൽ വിക്ഷേപണം കഴിഞ്ഞ് ഏകദേശം ആറര മിനിറ്റിനുശേഷം സൂപ്പർ ഹെവി ബൂസ്റ്ററിനെ വിക്ഷേപണ ഗോപുരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിച്ച് പിടിക്കാനുള്ള ശ്രമം സ്പേസ് എക്സ് ഉപേക്ഷിച്ചു. പകരം ബൂസ്റ്ററിനെ ഗൾഫ് ഓഫ് മെക്സിക്കോയിൽ നിയന്ത്രിതമായി ഇറക്കുകയായിരുന്നു. അതായത്, ബൂസ്റ്റർ ഗോപുരത്തിന്റെ യന്ത്രക്കൈകളിൽ കുടുങ്ങിയില്ല. എന്തുകൊണ്ടാണ് അവസാന നിമിഷം ഈ തീരുമാനം എടുത്തതെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തമായ വിശദീകരണം പുറത്തുവന്നിട്ടില്ല. ചില റിപ്പോർട്ടുകളിൽ ലാൻഡിങ്ങിനിടെ പൊട്ടിത്തെറിയുണ്ടായെന്ന തരത്തിലുള്ള ദൃശ്യവിവരണങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും, നിയന്ത്രിതമായ കടലിറക്കവും ഗോപുരത്തിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുപിടിക്കൽ റദ്ദാക്കിയതും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് ബൂസ്റ്റർ ഗോപുരത്തിൽ പിടിക്കപ്പെട്ടുവെന്നോ ആ ശ്രമം വിജയിച്ചുവെന്നോ പറയാനാവില്ല.

ഇവിടെയാണ് ദൗത്യത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന നേട്ടം. ബൂസ്റ്റർ പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും മുകളിലെ സ്റ്റാർഷിപ്പ് പേടകം വിജയകരമായി മുന്നോട്ടുപോയി. വിക്ഷേപണം കഴിഞ്ഞ് ഏകദേശം 27 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ പേടകം ഭ്രമണപഥത്തിലെത്തി. തുടർന്ന് 26 സ്റ്റാർലിങ്ക് വി3 ഉപഗ്രഹങ്ങളെ ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ വിന്യസിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ സ്പേസ് എക്സിന്റെ അടുത്ത തലമുറ ഇന്റർനെറ്റ് ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമാണ്. അതായത്, ഒരു ഭാഗത്ത് റോക്കറ്റിന്റെ തിരിച്ചിറക്കൽ പദ്ധതി പാളിയപ്പോഴും മറ്റൊരു ഭാഗത്ത് ഉപഗ്രഹ വിക്ഷേപണം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. ഇതാണ് പതിനഞ്ചാമത്തെ പരീക്ഷണപ്പറക്കലിനെ ശ്രദ്ധേയമാക്കുന്നത്.

ഇനി ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് സ്റ്റാർഷിപ്പിന്റെ മടക്കയാത്രയാണ്. ഏകദേശം 22 മണിക്കൂർ നീളുന്ന ദൗത്യത്തിനിടെ ഭൂമിയെ 14 തവണ വലംവെച്ചശേഷം പേടകം ടെക്സസിലെ സ്റ്റാർബേസിലേക്ക് തിരിച്ചെത്താനാണ് പദ്ധതി. നവംബർ 14-ന് അമേരിക്കൻ സമയം വൈകുന്നേരമാണ് തിരിച്ചിറക്കൽ ലക്ഷ്യമിട്ടിരിക്കുന്നത്. ഇത്തവണ സ്റ്റാർഷിപ്പിന്റെ മുകളിലെ ഭാഗത്തെയും വിക്ഷേപണ ഗോപുരത്തിലെ യന്ത്രക്കൈകൾ ഉപയോഗിച്ച് പിടിച്ചെടുക്കാനാണ് സ്പേസ് എക്സിന്റെ ശ്രമം. ഈ പരീക്ഷണം വിജയിച്ചാൽ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് പോയ ഒരു വലിയ പേടകത്തെ അതിന്റെ വിക്ഷേപണ കേന്ദ്രത്തിൽത്തന്നെ തിരിച്ചെത്തിച്ച് വീണ്ടെടുക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വലിയ മുന്നേറ്റമാകും. എന്നാൽ ഈ തിരിച്ചിറക്കൽ വിജയിച്ചെന്ന സ്ഥിരീകരണം ലഭിക്കുന്നതുവരെ അതിനെ വിജയമായി പ്രഖ്യാപിക്കാനാവില്ല.

എന്തിനാണ് ഇലോൺ മസ്ക് ഇത്രയധികം പണം ചെലവഴിച്ച് ഇത്തരമൊരു പരീക്ഷണം നടത്തുന്നത്? അതിന് പിന്നിൽ വലിയൊരു ലക്ഷ്യമുണ്ട്. സാധാരണ റോക്കറ്റുകൾ വിക്ഷേപണശേഷം പൂർണമായി വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ ഓരോ യാത്രയ്ക്കും വലിയ ചെലവാണ് വരുന്നത്. എന്നാൽ റോക്കറ്റിന്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ സുരക്ഷിതമായി തിരിച്ചെത്തിച്ച് വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ ബഹിരാകാശ യാത്രയുടെ ചെലവ് ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാം. വിമാനങ്ങൾ പോലെ റോക്കറ്റുകളും ആവർത്തിച്ച് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന കാലമാണ് മസ്ക് സ്വപ്നം കാണുന്നത്.

ഈ പരീക്ഷണത്തിന് നാസയ്ക്കും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. മനുഷ്യരെ വീണ്ടും ചന്ദ്രനിലെത്തിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ആർട്ടെമിസ് പദ്ധതിയിൽ സ്റ്റാർഷിപ്പിനെയാണ് ചാന്ദ്ര ലാൻഡറായി ഉപയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നത്. ചന്ദ്രനിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്ന ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരികളെ ചന്ദ്രോപരിതലത്തിലെത്തിക്കുന്നതിൽ സ്റ്റാർഷിപ്പിന് നിർണായക പങ്കുണ്ടാകും. എന്നാൽ അതിനുമുമ്പ് ബഹിരാകാശത്ത് ഇന്ധനം നിറയ്ക്കുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള സങ്കീർണമായ സാങ്കേതിക വെല്ലുവിളികൾ പരിഹരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. റോക്കറ്റിന്റെ ഓരോ പരീക്ഷണവും അതിനുള്ള വിവരങ്ങളാണ് ശേഖരിക്കുന്നത്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ പതിനഞ്ചാമത്തെ പരീക്ഷണത്തെ പൂർണ പരാജയമെന്നോ പൂർണ വിജയമെന്നോ വിശേഷിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല. സൂപ്പർ ഹെവി ബൂസ്റ്ററിന്റെ തിരിച്ചിറക്കൽ പരാജയപ്പെട്ടപ്പോൾ 26 ഉപഗ്രഹങ്ങളെ ഭ്രമണപഥത്തിലെത്തിക്കാൻ സ്റ്റാർഷിപ്പിന് കഴിഞ്ഞു. ഇനി പേടകത്തിന്റെ മടക്കയാത്രയും സുരക്ഷിതമായ തിരിച്ചുപിടിക്കലും നിർണായകമാണ്. മസ്കിന്റെ ചൊവ്വാ സ്വപ്നത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ ഈ പരീക്ഷണം എത്രത്തോളം വഴിത്തിരിവാകുമെന്ന് കാത്തിരുന്ന് കാണാം.