നര്‍മ്മദാനദിയിലെ സര്‍ദാര്‍ സരോവര്‍ ഡാം നാളെ അതിന്റെ വിശ്വരൂപം പ്രകടിപ്പിക്കും. വെള്ളം നിറഞ്ഞ് ശാന്തഗംഭീരമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അണക്കെട്ടിന്റെ മുപ്പത് ഗേറ്റുകള്‍ തന്റെ പിറന്നാള്‍ ദിനമായ നാളെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോഡി ഒരുമിച്ച് തുറക്കും. പിന്നെ ജലോത്സവമായിരിക്കും. നര്‍മ്മദയുടെ മഹോത്സവം...

ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ അണക്കെട്ടിന്റെ വിശേഷങ്ങളിലൂടെ...
1961ല്‍ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ജവഹര്‍ലാല്‍ നെഹ്‌റു ശിലാസ്ഥാപനം നിര്‍വഹിച്ചു. നര്‍മ്മദാ നദിയില്‍ ഗുജറാത്തിലെ നവഗാമിന് സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ജലസേചനത്തിനും വൈദ്യുതി ഉത്പാദനത്തിനുമായി 1979ല്‍ രൂപം നല്‍കിയ നര്‍മ്മദാ വാലി പ്രോജക്ടിന്റെ ഭാഗമായി നര്‍മ്മദാ നദിയില്‍ നിര്‍മ്മിക്കാന്‍ ലക്ഷ്യമിടുന്ന 30 വന്‍കിട അണക്കെട്ടുകളില്‍ ഏറ്റവും വലുത്. ഗുജറാത്ത്, മഹാരാഷ്ട്ര, മദ്ധ്യപ്രദേശ്, രാജസ്ഥാന്‍ എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങള്‍ക്ക് ജലസേചനം

ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള അണക്കെട്ട്. 163മീറ്റര്‍ (535 അടി), നീളം 1.21 കിലോമീറ്റര്‍ (3,970 അടി)
മൊത്തം 30 ഗേറ്റുകള്‍. ഏഴെണ്ണം 60 അടി സമചതുരം. മറ്റുള്ളവയ്ക്ക് 60 അടി നീളവും 50 അടി ഉയരവും. തുടക്കത്തില്‍ ഉയരം 80 മീറ്റര്‍ (260 അടി)
ഗുജറാത്ത്, മദ്ധ്യപ്രദേശ്, മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ആദിവാസി പ്രദേശങ്ങളും ലക്ഷക്കണക്കിന് കര്‍ഷകരുടെ ഭൂമിയും വെള്ളത്തില്‍ മുങ്ങുന്നതിനെതിരെ പ്രക്ഷോഭം.അതിന് നേതൃത്വം നല്‍കി മേധാപട്കറുടെ ഐതിഹാസിക സമരങ്ങള്‍. ഉയരം കൂട്ടുന്നതിനെതിരെ എണ്‍പതുകളില്‍ തുടങ്ങിയ പ്രക്ഷോഭം സുപ്രീംകോടതിയില്‍ എത്തി.

2006ല്‍ അണക്കെട്ടിന്റെ ഉയരം കൂട്ടാന്‍ തുടങ്ങി.സുപ്രീംകോടതിയുടെ അനുമതിയോടെ 2014ലാണ് അണക്കെട്ടിന്റെ ഉയരം 163 മീറ്ററായി തീരുമാനിച്ചത്. ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരിക്കെ നരേന്ദ്രമോഡി നര്‍മ്മദാ പ്രക്ഷോഭത്തെ ശക്തമായി എതിര്‍ത്തിരുന്നു. മേധാ പട്കറെ വേണോ, മെഗാവാട്ട് വേണോ'' എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചോദ്യം. പ്രധാനമന്ത്രിയായതോടെ അണക്കെട്ടിന്റെ നിര്‍മ്മാണ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുടെ എല്ലാ തടസങ്ങളും അദ്ദേഹം നീക്കി.
ഇക്കൊല്ലം ജൂണ്‍ 17ന് മുപ്പത് ഗേറ്റുകളും അടച്ചതോടെ ഡാമിലെ ജലനിരപ്പ് 121.92 മീറ്ററില്‍ നിന്ന് 138 മീറ്ററായി. ഒറ്റയടിക്ക് 17 മീറ്ററിലധികം കൂടി. സംഭരണ ശേഷി 1.27 ദശലക്ഷം ഘനമീറ്ററില്‍ നിന്ന് 4.73 ദശലക്ഷം ഘനമീറ്ററായി. ഈ മാസം 17ന് മോദി എല്ലാ ഗേറ്റുകളും ഒരുമിച്ച് തുറക്കും. ഗുജറാത്തില്‍ മാത്രം 9000 ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് ഒരു കനാല്‍ ശൃംഖലയിലൂടെ ഡാമിലെ വെള്ളം ഒഴുക്കും. 18 ലക്ഷം ഹെക്ടര്‍ ഭൂമിയില്‍ ജലസേചനം.

പ്രധാനമന്ത്രി ഉദ്ഘാടനം നിര്‍വഹിക്കാനിരിക്കെ മഹാരാഷ്ട്രയിലും മദ്ധ്യപ്രദേശിലും കുടിയൊഴിപ്പിക്കേണ്ടി വരുന്ന ആദിവാസികള്‍ക്കു വേണ്ടി പ്രക്ഷോഭം നയിക്കുന്ന മേധാപട്കര്‍ ഉള്‍പ്പെടെ വീണ്ടും രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്. മദ്ധ്യപ്രദേശിലും മഹാരാഷ്ട്രയിലും ആയിരക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങള്‍ക്ക് പുനരധിവാസത്തിന്റെ പ്രയോജനം കിട്ടിയിട്ടില്ല

നാളെ മോദിയുടെ ചടങ്ങില്‍ പ്രതിഷേധിക്കാന്‍ ഒരുങ്ങുകയാണ് പ്രക്ഷോഭകര്‍. ആ ചടങ്ങില്‍ പങ്കെടുക്കരുതെന്ന് മഹാരാഷ്ട്ര മുഖ്യമന്ത്രി ദേവേന്ദ്ര ഫട്‌നാവിസിന് അവര്‍ മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കിയിരിക്കയാണ്. ചടങ്ങിന് മുന്നോടിയായി ഗുജറാത്ത് സര്‍ക്കാര്‍ രണ്ടാഴ്ചയായി ആഘോഷിക്കുന്ന നര്‍മ്മദാ മഹോത്സവം അന്നാണ് സമാപിക്കുന്നത്