ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ദ്രാവിഡ നിര്‍മ്മാണ ശൈലിയുടെ മികച്ച മാതൃകയാണ് മൈലാപ്പൂര്‍ കപാലീശ്വര്‍ ക്ഷേത്രം. ബ്രഹ്മാവിനു സംഭവിച്ച ഒരു തെറ്റിനു പരിഹാരമായി പണിതുയർത്തിയതാണ് ഈ ക്ഷേത്രം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതായത് ഒരിക്കല്‍ ശിവനെ കാണാന്‍ കൈലാസത്തിലെത്തിയെ ബ്രഹ്മാവ് ശിവന് അര്‍ഹമായ ബഹുമാനം നൽകാത്തതിൽ കോപം പൂണ്ട ശിവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു തല ഊരിയെടുത്തു. പിന്നീട് തെറ്റിന് പരിഹാരമായി ബ്രഹ്മാവ് ഇവിടെയെത്തി ശിവലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ശിവപ്രീതി നേടി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം.

ശുക്രപുരി എന്നും വേദപുരിയെന്നും ഇവിടം അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടം കൈലായ മലയ് അഥവാ കൈലാസത്തിനു തുല്യമായ ഇടം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഈ ക്ഷേതത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ധാരാളം കഥകൾ നിലവിലുണ്ട്. തന്റെ അഹംഭാവം മാറാന്‍ ഇവിടെ നിന്നു പ്രാര്‍ഥിച്ച ബ്രഹ്മാവിന് ഇവിടെവെച്ചാണ് സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള കഴിവ് വീണ്ടും ലഭിച്ചത് എന്നും ഒരു ഐതിഹ്യം നിലവിലുണ്ട്.

പല്ലവ രാജാക്കന്‍മാരാല്‍ ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ മൈലാപ്പൂര്‍ കടൽത്തീരത്തു നിര്‍മ്മിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രം പോര്‍ച്ചുഗീസുകാരുടെ അക്രമത്തില്‍ തകരുകയും അതിനുശേഷം ഇപ്പോള്‍ കാണുന്നിടത്ത് പുനര്‍നിര്‍മ്മിച്ചതാണ്. ദ്രാവിഡ ശൈലിയിൽ പണിതിരിക്കുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശിവനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്‌നിയായ പാര്‍വ്വതിയും കപാലീശ്വരരും കര്‍പ്പകമ്പാളുമായാണ് ആരാധിക്കപ്പെടുന്നത്.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മേല്‍ക്കൂരയില്‍ കാണുന്ന ഗോപുരത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലായി രണ്ടു പ്രവേശന കവാടങ്ങള്‍ കൂടിയുണ്ട്. കിഴക്കു ഭാഗത്തെ ഗോപുരത്തിന് 40 മീറ്ററാണ് ഉയരം. അതേസമയം പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരം പുണ്യ തടാകത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു. മാര്‍ച്ച് പകുതി മുതല്‍ ഏപ്രില്‍ പകുതി വരെയാണ് ഇവിടുത്തെ ആഘോഷങ്ങള്‍. രാവിലെ അഞ്ചിന് നടതുറക്കുന്ന ഇവിടെ നട അടയ്ക്കുന്നത് ഉച്ചയ്ക്ക് 12 നാണ്. പിന്നീട് വൈകിട്ട് നാലു മുതല്‍ രാത്രി ഒന്‍പതു വരെയും നട തുറക്കും. ഇന്ന് കാണുന്ന രീതിയിൽ ക്ഷേത്രം വിപുലപ്പെടുത്തിയത് തുളുവ രാജവംശത്തിലെവിജയനഗര ഭരണാധികാരികളാണ്.