സൗദി അറേബ്യയെ ലക്ഷ്യമിട്ട് യെമനിലെ ഹൂതി വിമതർ നടത്തുന്ന തുടർച്ചയായ ആക്രമണങ്ങൾ പശ്ചിമേഷ്യയിൽ പുതിയ യുദ്ധഭീതിക്ക് വഴിയൊരുക്കുകയാണ്. റിയാദിലെ കിങ് ഖാലിദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിന് നേരെയുണ്ടായ മാരകമായ ആക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ, സൗദിയുടെ എണ്ണക്കമ്പനിയായ അരാംകോയുടെ സമുച്ചയത്തിലും ആക്രമണമുണ്ടായതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്നു. ഇതോടെ ഹൂതികൾക്കെതിരെ കടുത്ത നിലപാടുമായി അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും രംഗത്തെത്തി.

എന്നാൽ ഈ ആക്രമണങ്ങൾ സൗദിയും യെമനിലെ ഹൂതികളും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. ഇറാൻ, അമേരിക്ക, ചെങ്കടലിലെ കപ്പൽഗതാഗതം, ആഗോള എണ്ണവിപണി എന്നിവയെല്ലാം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന സങ്കീർണമായ പ്രതിസന്ധിയാണിത്.

ഒക്ടോബർ പതിമൂന്നിന് പുറത്തുവന്ന ഏറ്റവും പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ എന്താണ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്? അമേരിക്ക നേരിട്ട് യുദ്ധത്തിൽ പങ്കുചേരുമോ? സൗദിയുടെ എണ്ണമേഖലയ്ക്കും ആഗോള വിപണിക്കും എന്താണ് ഭീഷണി? പരിശോധിക്കാം.

അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഒക്ടോബർ പതിമൂന്നിന് ഹൂതികൾക്കെതിരെ ശക്തമായ വിമർശനമാണ് ഉന്നയിച്ചത്. ഹൂതികൾ വളരെ മോശമായാണ് പെരുമാറുന്നതെന്നും സൗദിക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങൾ മറക്കില്ലെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. അമേരിക്കയിലെ നവംബർ മൂന്നിലെ ഇടക്കാല തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് ആഗോള എണ്ണവില ഉയർത്താനാണ് ഹൂതികൾ ശ്രമിക്കുന്നതെന്നും ട്രംപ് ആരോപിച്ചു. എന്നാൽ ഇത് ട്രംപിന്റെ ആരോപണമാണ്; ഹൂതികളുടെ ഉദ്ദേശ്യമായി സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ട വസ്തുതയല്ല.

സൗദി അറേബ്യയുടെ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി തുർക്കി പ്രസിഡന്റ് റജബ് ത്വയ്യിബ് എർദോഗന്റെ സഹായം തേടിയേക്കാമെന്നും ട്രംപ് സൂചിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ അമേരിക്ക ഹൂതികൾക്കെതിരെ നേരിട്ട് സൈനികാക്രമണം ആരംഭിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം ഈ പ്രസ്താവനയിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. അമേരിക്കയുടെ അടുത്ത നീക്കം എന്തായിരിക്കുമെന്നതാണ് ഇപ്പോൾ പ്രധാന ചോദ്യം.

ഇനി റിയാദിലെ ആക്രമണങ്ങളിലേക്ക് വരാം. സൗദി അറേബ്യയുടെ തലസ്ഥാനമായ റിയാദിലെ കിങ് ഖാലിദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിനു നേരെ ഒക്ടോബർ എട്ടുമുതൽ തുടർച്ചയായ ആക്രമണങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. ഒക്ടോബർ പത്തിന് ഉണ്ടായ മാരകമായ ആക്രമണത്തിൽ കുറഞ്ഞത് പതിമൂന്ന് പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും മുന്നൂറിലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. തുടർന്ന് ഒക്ടോബർ പതിനൊന്നിനും വിമാനത്താവളത്തിൽ മറ്റൊരു ആക്രമണമുണ്ടായി. അതിൽ ഒരാൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും പതിനൊന്ന് പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തതായി സൗദി അധികൃതർ അറിയിച്ചു.

വിമാനത്താവളത്തിനു നേരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ വ്യോമഗതാഗതത്തെയും ബാധിച്ചു. സുരക്ഷാഭീഷണിയെ തുടർന്ന് നിരവധി വിമാനസർവീസുകൾ റദ്ദാക്കുകയോ മാറ്റിവയ്ക്കുകയോ ചെയ്തു. യാത്രക്കാരുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ വിമാനക്കമ്പനികൾ കൂടുതൽ മുൻകരുതലുകൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഈ സംഭവങ്ങൾ ഉയർത്തുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം സൗദിയുടെ അത്യാധുനിക വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചു എന്നതാണ്. മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും തടയാനുള്ള സംവിധാനങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും എല്ലാ ആക്രമണങ്ങളെയും വിജയകരമായി പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നാണ് സംഭവങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ പ്രതിരോധസംവിധാനങ്ങളുടെ പരാജയത്തിന് പിന്നിലെ കൃത്യമായ സാങ്കേതിക കാരണങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച് അന്തിമ നിഗമനത്തിലെത്താൻ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്.

ഇതിനിടെ, സൗദിയുടെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറയായ എണ്ണമേഖലയിലേക്കും ആക്രമണഭീഷണി വ്യാപിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഒക്ടോബർ പതിമൂന്നിന് സൗദി അറേബ്യയുടെ കിഴക്കൻ പ്രവിശ്യയിലെ ധഹ്റാനിലുള്ള അരാംകോ സമുച്ചയത്തിൽ ആക്രമണമുണ്ടായതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നു. സമുച്ചയത്തിലെ ഒരു ഭരണകാര്യ കെട്ടിടത്തിൽ ചെറിയ തോതിൽ തീപിടിത്തമുണ്ടായതായി സൗദി ഊർജമന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. ആളപായമൊന്നും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നാണ് ഔദ്യോഗിക വിവരം.

അരാംകോ സാധാരണ ഒരു എണ്ണക്കമ്പനി മാത്രമല്ല. സൗദിയുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലും ആഗോള എണ്ണവിതരണത്തിലും നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്ന സ്ഥാപനമാണത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ എണ്ണമേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങൾക്കു നേരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ സുരക്ഷാപ്രശ്നത്തിനൊപ്പം സാമ്പത്തിക ആശങ്കകളും ഉയർത്തുന്നു.

എണ്ണ ഉൽപ്പാദനത്തിലോ കയറ്റുമതിയിലോ വലിയ തടസ്സമുണ്ടായാൽ ആഗോള വിപണിയിൽ വില ഉയരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ ആക്രമണത്തിന്റെ മാത്രം അടിസ്ഥാനത്തിൽ എണ്ണവില എത്ര ഉയരുമെന്നോ വിതരണത്തിൽ എത്ര കുറവുണ്ടാകുമെന്നോ ഉറപ്പിച്ചു പറയാനാകില്ല.

ഇനി സൗദിയുടെ തിരിച്ചടിയിലേക്ക് വരാം. ഹൂതി നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള യെമൻ തലസ്ഥാനമായ സനയിലെ ഒരു ഇന്ധന സംഭരണകേന്ദ്രത്തിന് സമീപം ആക്രമണം നടത്തുന്നതിന് മുമ്പ് സൗദി നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യസേന പ്രദേശവാസികൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. തുടർന്ന് സനയിൽ വ്യോമാക്രമണങ്ങൾ നടന്നതായി ഹൂതി മാധ്യമങ്ങളും പ്രദേശവാസികളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ആക്രമണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളും നാശനഷ്ടങ്ങളും സംബന്ധിച്ച് ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികളുടെ വിശദീകരണങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണ്.

ഇതിന് മറുപടിയായി സൗദി തലസ്ഥാനമായ റിയാദിനെ ലക്ഷ്യമിടാമെന്ന മുന്നറിയിപ്പ് ഹൂതി വക്താവ് യഹ്യ സരീ നൽകിയതായി അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. അതായത്, ഒരു ഭാഗത്തിന്റെ ആക്രമണത്തിന് മറുപടിയായി മറുഭാഗം തിരിച്ചടിക്കുന്ന സാഹചര്യം ശക്തമാകുകയാണ്. ഈ പരസ്പര ഭീഷണി തുടർന്നാൽ സംഘർഷം കൂടുതൽ വ്യാപിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

ഈ ഏറ്റുമുട്ടലിന്റെ പശ്ചാത്തലം മനസ്സിലാക്കാൻ യെമനിലെ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം കൂടി പരിശോധിക്കണം. 2014 മുതൽ യെമനിൽ ഹൂതികളും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള യെമൻ സർക്കാരിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ശക്തികളും തമ്മിൽ സംഘർഷം നിലനിൽക്കുന്നു. സൗദി അറേബ്യ യെമൻ സർക്കാരിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന പ്രധാന രാജ്യമാണ്. ഹൂതികൾ യെമന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിയന്ത്രണം നിലനിർത്തുന്ന സായുധസംഘമാണ്. ഇറാന്റെ പിന്തുണ ഹൂതികൾക്ക് ലഭിക്കുന്നതായി അമേരിക്കയും സൗദിയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ആരോപിക്കുന്നു.

ഇപ്പോൾ സംഘർഷത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്ന് ബാബ് അൽ മന്ദബ് കടലിടുക്കാണ്. ചെങ്കടലിനെയും ഏദൻ ഉൾക്കടലിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ കടൽപ്പാത അന്താരാഷ്ട്ര ചരക്കുനീക്കത്തിനും ഊർജവിതരണത്തിനും വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഈ മേഖലയിലെ കപ്പൽഗതാഗതം തടസ്സപ്പെട്ടാൽ എണ്ണയും മറ്റ് ഉൽപ്പന്നങ്ങളും കൊണ്ടുപോകുന്നതിനുള്ള ചെലവ് വർധിക്കുകയും ആഗോള വിതരണശൃംഖലകളെ ബാധിക്കുകയും ചെയ്യാം.

ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ സൗദിക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങളെ ഒരു പ്രാദേശിക സുരക്ഷാപ്രശ്നമായി മാത്രം കാണാനാകില്ല. അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം, ഗൾഫ് മേഖലയിലെ സുരക്ഷ, അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽഗതാഗതം എന്നിവയെല്ലാം ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു.

അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലും ആശങ്ക ശക്തമാണ്. തുർക്കി, പാകിസ്ഥാൻ, ഈജിപ്ത് എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ സൗദിക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങളെ അപലപിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. അതേസമയം, സൗദിക്ക് കൂടുതൽ നേരിട്ടുള്ള സൈനികസഹായം നൽകണമെന്ന ആവശ്യം അമേരിക്കയ്ക്ക് മുന്നിൽ ഉയരുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഹൂതികൾക്കെതിരെ അമേരിക്ക നേരിട്ട് ആക്രമണം നടത്തുമെന്ന അന്തിമ തീരുമാനം ഇതുവരെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് ലഭ്യമായ റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

അപ്പോൾ ഇനി എന്തു സംഭവിക്കുമെന്നതാണ് നിർണായകം. സൗദി കൂടുതൽ ശക്തമായ തിരിച്ചടി നടത്തുമോ? അമേരിക്ക സൈനികമായി ഇടപെടുമോ? അതോ നയതന്ത്ര ചർച്ചകളിലൂടെ സംഘർഷം നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുമോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഇപ്പോൾ ഉറപ്പായ ഉത്തരമില്ല.

എന്നാൽ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്. വിമാനത്താവളങ്ങളും എണ്ണമേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങളും ആക്രമിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം സൗദിയുടെ അതിർത്തികളിൽ ഒതുങ്ങണമെന്നില്ല. ചെങ്കടലിലൂടെയുള്ള കപ്പൽഗതാഗതം മുതൽ ആഗോള എണ്ണവില വരെ ഈ സംഘർഷത്തിന്റെ പ്രതിഫലനം എത്താം.

അതുകൊണ്ട് അടുത്ത ദിവസങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് പുതിയ ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടോ, സൗദിയുടെ തിരിച്ചടി എത്രത്തോളം വ്യാപിക്കുന്നു, അമേരിക്കയുടെ നിലപാടിൽ മാറ്റമുണ്ടാകുന്നുണ്ടോ, അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽഗതാഗതം തടസ്സപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നീ കാര്യങ്ങളാണ്.

പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഈ സംഘർഷം യുദ്ധത്തിന്റെ കൂടുതൽ വ്യാപനത്തിലേക്കാണോ നീങ്ങുന്നത്, അതോ നയതന്ത്ര ഇടപെടലിലൂടെ നിയന്ത്രിക്കാനാകുമോ എന്നത് വരും ദിവസങ്ങളിലെ സംഭവവികാസങ്ങളാണ് വ്യക്തമാക്കുക.