ടിബറ്റന്‍ ബുദ്ധമതത്തിലെ ഗെലുഗ് പാരമ്പര്യത്തിലെ ഏറ്റവും ആദരണീയനായ ആചാര്യന്‍മാരില്‍ ഒരാളായ ഝാഡോ തുല്‍കു റിന്‍പോച്ചെ അഗസ്ത്യാര്‍കൂട തീര്‍ത്ഥാടനത്തിനെത്തി. ബുദ്ധമത വിശ്വാസപ്രകാരം കരുണയുടെ ബോധിസത്വനായ അവലോകിതേശ്വരന്‍ അഥവാ ചെന്റെസിഗ് അധിവസിക്കുന്ന പുണ്യഭൂമിയാണ് അഗസ്ത്യാര്‍കൂടം. ആ വിശ്വാസത്തെ പിന്തുടര്‍ന്നാണ് റിന്‍പോച്ചെയുടെ സന്ദര്‍ശനം.

ജൈവവൈവിധ്യ കലവറയായ അഗസ്ത്യമലയുടെ മനോഹാരിതയും ഔഷധസമ്പത്തും വായിച്ചറിഞ്ഞ റിന്‍പോച്ചെ അത്ഭുതാദര ങ്ങളോടെയാണ് മലകയറ്റത്തിനെത്തിയത്. ആരോഗ്യപച്ച ഉള്‍പ്പെടെ ആയിരക്കണക്കിന് അപൂര്‍വ്വ ഔഷധസസ്യങ്ങള്‍ നിറഞ്ഞ, മേഘങ്ങളെ തൊട്ടു നില്ക്കുന്ന ഈ മലനിരകള്‍ അഗസ്ത്യമുനിയുടെ തപോഭൂമിയാണ് എന്നു കരുതുന്നവര്‍ നിരവധിയാണ്. എന്നാല്‍ കാലാവസ്ഥ പ്രതികൂലമായതിനാല്‍ തീര്‍ത്ഥാടനത്തിന് സാധിചില്ല. കഴിഞ്ഞ ഒരാഴ്ചയായി അഗസ്ത്യ പാദത്തിലെ സ്വകാര്യ ഹോട്ടലില്‍ത്തന്നെ കഴിയേണ്ടി വന്ന റിന്‍ ബോച്ചെ പക്ഷെ ആഗസ്ത്യമലയെക്കുറിച്ച് കിട്ടാവുന്നത്രയും വിവരങ്ങള്‍ ശേഖരിച്ചും പുസ്തകങ്ങള്‍ വായിച്ചുമാണ് നിരാശ മാറ്റിയത്.

അഗസ്ത്യകൂടത്തിലേക്ക് 30ലേറെ തവണ തീര്‍ത്ഥയാത്ര നടത്തിയിട്ടുള്ള അഗസ്ത്യം ഫൗണ്ടേഷന്‍ സ്ഥാപകനായ ഗുരുക്കള്‍ ഡോ. എസ്. മഹേഷ്, റിന്‍പോച്ചെക്ക് അഗസ്ത്യ മലയുടെ പൈതൃകവും ഐതിഹ്യങ്ങളും വിവരിച്ചുകൊടുത്തു. മലയില്‍ ആദ്യമായി അഗസ്ത്യമുനിയുടെ സ്വാഭാവിക ശിലാരൂപം കണ്ടെത്തിയത് ഡോ. എസ്. മഹേഷ് ആണ്. ഈ കണ്ടെത്തല്‍ വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുന്‍പ് കേരളകൗമുദി ദിനപത്രത്തിന്റെ ഞായറാഴ്ചപതിപ്പില്‍ 'അഗസ്ത്യായനം' എന്ന ശീര്‍ഷകത്തില്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു.

കേരള കൗമുദി പത്രത്തിലെ അഗസ്ത്യായനം ലേഖനത്തിന്റെ ലാമിനേറ്റു ചെയ്ത പകര്‍പ്പ് ഡോ. മഹേഷ്, റിന്‍പോച്ചെക്ക് സമ്മാനിച്ചു. അഗസ്ത്യ രൂപ ദര്‍ശനത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങള്‍ അത്ഭുതത്തോടെയാണ് റിന്‍പോച്ചെ കേട്ടത്. അടുത്ത തീര്‍ത്ഥാടന കാലത്ത് തീര്‍ച്ചയായും കേരളത്തിലെത്തി അഗസ്ത്യ ദര്‍ശനം നേടുമെന്ന് റിന്‍ പോച്ചെ ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

അഗസ്ത്യമലയും ബുദ്ധമതവും തമ്മില്‍ ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധമാണുള്ളത് എന്നതിന് പ്രാചീന ഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ത്തന്നെ തെളിവുകളുണ്ട്. ബുദ്ധഭിക്ഷുക്കള്‍ തീര്‍ത്ഥയാത്രയായി അഗസ്ത്യമലയില്‍ എത്തിയിരുന്നു എന്നത് നിസ്തര്‍ക്കമായ കാര്യമാണ്. ചിത്തലൈ ചിത്തനാരുടെ മണിമേഖലയില്‍, ചോളസാഹിത്യത്തില്‍ ബുദ്ധമിത്രന്റെ വീരസോലിയം, ചൈനീസ് യാത്രികനായ ഹുയാന്‍ സാങ്ങിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തലുകള്‍ ഇവയിലെല്ലാം പൊതാല വാസിയായ അവലോകിതേശ്വരനെയും ബുദ്ധഭിക്ഷുക്കളെയും കാണാനാകും. ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥമായ താരസൂത്രത്തില്‍ ബോധിസത്വനെ 'പൊതാലഗിരിനിവാസിനി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.