കാര്യമൊക്കെ ശെരിയാണ് വെടി നിർത്താലൊക്കെ വന്നു. ചർച്ച നടത്തണമെന്നൊക്കെ പാകിസ്ഥാൻ പറഞ്ഞു കൊണ്ടും കാലുപിടിച്ചു കൊണ്ട് ഒക്കെ രംഗത്ത് വരുന്ന കാഴ്ചയാണ് കാണാൻ സാധിക്കുന്നത് . ഇന്ത്യ കണക്ക് തീർത്തെന്നും കരുതി എല്ലാം മറന്നെന്നു ഒരിക്കലും കരുതണ്ട , ഇന്ത്യ നീതി നടപ്പിലാക്കുകയാണ് ചെയ്തിട്ടുള്ളത് . ഒരിക്കലും പാകിസ്ഥാൻ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നെടുത്ത ഓരോ ജീവന്റെയും വേദന ഞങ്ങൾ ഒരുകാലത്തും മറക്കില്ല. അത് കൊണ്ട് തന്നെ കാലങ്ങൾ എത്ര പോയാലും ഇന്ത്യയുടെ വരും തലമുറയും ഈ വേദന മറക്കാൻ പോകുന്നില്ല. ഇപ്പോൾ പാകിസ്താന് ഒരു വിചാരമുണ്ട് . വളരെ വൈകാതെ എല്ലാം പഴയത് പോലെ ആവും എന്നുള്ളത് . പക്ഷെ ഇതൊക്കെ വെറും സാമ്പിൾ മാത്രമാണ് .

ഒരു വെടിയൊച്ച ഇല്ലാതെ ഇനി എങ്ങനെ പ്രതികാരത്താൽ പാകിസ്താനെ വീർപ്പു മുട്ടിക്കാം എന്നാണ് ഇനി ഇന്ത്യ നോക്കുന്നത് . അതിനുള്ള ആദ്യം നീക്കമായിരുന്നു നമ്മുടെ സിന്ധു നദീ ജല കരാർ അടക്കം മരവിപ്പിച്ചു കൊണ്ടുള്ള അടി. അന്നേ പറഞ്ഞതാ അടി തീർന്നില്ല വടി വെട്ടാൻ പോയിട്ടേ ഉള്ളു എന്നുള്ളത് . ഇത് വെറുതെ പറയുന്നതല്ല ഇന്ത്യയുടെ നീക്കങ്ങൾ കൃത്യമായി നിരീക്ഷിച്ചു കൊണ്ട് ചില സൂചനകളാണ് പുറത്തു വരുന്നത് . അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ താലിബാൻ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സർക്കാരുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ ഇന്ത്യ കണക്കുകൂട്ടിയ ഒരു നയതന്ത്ര ആക്രമണം ഇപ്പോൾ വെളിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുകയാണ് ഈ നീക്കം പാകിസ്ഥാനിൽ ഞെട്ടൽ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുകയാണ് .

2025 മെയ് 15 ന് ഇന്ത്യയുടെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഡോ. എസ്. ജയ്ശങ്കറും അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയും തമ്മിൽ നടന്ന ചരിത്രപരമായ ഫോൺ സംഭാഷണം, മൂന്ന് വർഷം മുമ്പ് താലിബാൻ അധികാരത്തിൽ വന്നതിനുശേഷം ആദ്യത്തെ ഉന്നതതല രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലായി അടയാളപ്പെടുത്തിയിരുന്നു . അത് വെറുമൊരു സംഭാഷണം മാത്രമല്ല ,കാബൂൾ നദിയിലെ ഷാത്തൂട്ട് അണക്കെട്ട് പദ്ധതി മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിബദ്ധതയുമായി സംയോജിപ്പിച്ച ഈ സംഭാഷണം, പ്രത്യേകിച്ച് സമീപകാല പഹൽഗാം ഭീകരാക്രമണത്തിന് ശേഷം ഇന്ത്യ സിന്ധു ജല ഉടമ്പടി താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചതിനെത്തുടർന്ന്, പാകിസ്ഥാന്റെ ജല സുരക്ഷാ ആശങ്കകൾ കൂടുതൽ ആഴത്തിലാക്കി.

അഫ്​ഗാനിസ്ഥാനുമായുള്ള പാകിസ്ഥാന്‍റെ നദീജല കരാറുകൾ നിയന്ത്രിക്കാനാണ് പദ്ധതിയിടുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ ധനസഹായത്തോടെയും പിന്തുണയോടെയും 236 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ ജലവൈദ്യുത, ​​ജലസേചന പദ്ധതിയായ ഷാത്തൂട്ട് അണക്കെട്ട് അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ ജല അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളിൽ വലിയ രീതിയിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാനായിട്ട് പോകുന്നു. മൂന്ന് വർഷത്തിനുള്ളിൽ പൂർത്തീകരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ഈ അണക്കെട്ട് 4,000 ഹെക്ടർ ഭൂമിയിൽ ജലസേചനം നടത്തുകയും 2 ദശലക്ഷം നിവാസികൾക്ക് കുടിവെള്ളം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട് .ഇനിയിവിടെ പാകിസ്ഥാൻ എന്തിന് ഭയക്കണം എന്നല്ലേ ..? അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ഒമ്പത് നദികളിലെ ജലം പാകിസ്ഥാനുമായി പങ്കുവെക്കുന്നുണ്ട്. ഈ സഹകരണം നിർത്തിവെപ്പിക്കാൻ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ ഡാം നിർമിച്ചു നൽകാനുളള നീക്കത്തിലാണ് ഭാരതം.

അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ഹിന്ദു കുഷ് പർവതനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് പാകിസ്ഥാനിലെ ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ പ്രവിശ്യയിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ഒരു സുപ്രധാന ജലപാതയായ കാബൂൾ നദിയിലെ അതിന്റെ സ്ഥാനം,പാകിസ്ഥാന് നേരിട്ടുള്ള വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുന്നു.സിന്ധു നദീതടത്തിന്റെ ഭാഗമായി, കാബൂൾ നദി പാകിസ്ഥാന് ഒരു ജീവരേഖയാണ്, ഇന്ത്യ ഷാത്തൂട്ട് അണക്കെട്ട് നിർമാണം പുരോഗമിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ താഴേക്കുള്ള ജലപ്രവാഹം ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക മേഖലകളിൽ ജല ദൗർലഭ്യം നേരിടുകയും ഈ മേഖലകളിൽ സംഘർഷങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും.

2021 ഫെബ്രുവരിയിൽ ലാലന്ദർ (ഷാത്തൂട്ട് അണക്കെട്ട്) പദ്ധതിയുടെ നിർമ്മാണത്തിനായി ഇന്ത്യയും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും ഒരു ധാരണാപത്രത്തിൽ ഒപ്പുവച്ചിരുന്നു . ഇന്ത്യ നേരത്തെ സൽമ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചിരുന്നു, ഇത് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും അന്നത്തെ അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് അഷ്‌റഫ് ഘാനിയും സംയുക്തമായി ഉദ്ഘാടനം ചെയുകയും ചെയ്തിരുന്നു . പഹൽഗാം ആക്രമണത്തിന് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം പാകിസ്ഥാൻ-അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ-ഇറാൻ ഡെസ്കിലെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി ആനന്ദ് പ്രകാശിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ളഇന്ത്യൻ പ്രതിനിധി സംഘം നടത്തിയ തന്ത്രപരമായ സന്ദർശനത്തെ തുടർന്നാണ് ഇന്ത്യ കാബൂളിലേക്ക് എത്തിയത്. ഷാഹ്തൂട്ട് അണക്കെട്ടിന്റെയും ഇന്ത്യയുടെ പിന്തുണയുള്ള മറ്റ് വികസന പദ്ധതികളുടെയും നിർമ്മാണം ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ച് കാബൂളിൽ ചർച്ചകൾ നടന്നു,

ഇത് കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ സൂചനയാണ് നൽകിയത്. പഹൽഗാം ആക്രമണത്തെ അപലപിച്ച താലിബാൻ, ഇന്ത്യയുമായി സഖ്യത്തിലേർപ്പെടുന്നതായി തോന്നുന്നു, എന്നുള്ള സൂചനകളും ഇപ്പോഴത്തെ നീക്കത്തിൽ നിന്നും നമ്മുക്കു വായിച്ചു എടുക്കാം .ഇതൊക്കെ തന്നെ പാകിസ്ഥാനെ കൂടുതൽ ഒറ്റപ്പെടുത്തുന്നു, കാരണം അഫ്ഗാനിസ്ഥാനുമായുള്ള ബന്ധം ഇതിനകം തന്നെ വഷളായിരിക്കുകയാണ്.അതുകൊണ്ട് ഇത് തന്നെയാണ് ഇന്ത്യയ്ക്ക് പറ്റിയ സമയം . പാകിസ്ഥാന്റെ ദുരിതങ്ങൾക്ക് ആക്കം കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ താലിബാൻ സർക്കാർ കുനാർ നദിയിൽ മറ്റൊരു പ്രധാന ജലവൈദ്യുത അണക്കെട്ടിനുള്ള പദ്ധതികൾ കൂടി പ്രഖ്യാപിച്ചു.

ഹിന്ദുകുഷിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കാബൂൾ നദിയിൽ ലയിക്കുന്ന 480 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള കുനാർ, സിന്ധു നദീതടത്തിനുള്ള മറ്റൊരു നിർണായക ജലസ്രോതസ്സാണ്. പണമില്ലാത്ത താലിബാന്റെ അഭിലാഷമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ അജണ്ടയുടെ ഭാഗമായ ഈ പദ്ധതി ഇസ്ലാമാബാദിൽ ആശങ്ക ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്,കാരണം ഇത് ജലപ്രവാഹത്തെ കൂടുതൽ നിയന്ത്രിക്കും. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിൽ ഉഭയകക്ഷി ജല പങ്കിടൽ കരാറില്ലാത്തതിനാൽ, ഈ അണക്കെട്ട് പദ്ധതികൾ സംഘർഷത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഉറവിടമായി വളരുമെന്ന് പാകിസ്താനെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നു.അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും പാകിസ്ഥാനും ഒമ്പത് നദീതടങ്ങൾ പങ്കിടുന്നു, ഇവയെല്ലാം പാകിസ്ഥാന്റെ ജലസുരക്ഷയ്ക്ക് പ്രധാനമാണ്.

കാബൂൾ, കുനാർ, സിന്ധു നദികൾക്ക് പുറമേ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് പാകിസ്ഥാന്റെ തെക്കൻ വസീറിസ്ഥാൻ ഏജൻസിയിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ഗോമാൽ നദി; പാകിസ്ഥാന്റെ കുറാം ഏജൻസിയിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന കുറാം നദി; ബലൂചിസ്ഥാനിലെ പങ്കിട്ട നദീതടങ്ങളായ പിഷിൻ-ലോറ, കാണ്ഡഹാർ-കാണ്ട്, കടനായ്, അബ്ദുൾ വഹാബ് അരുവി, കൈസർ നദി എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പാകിസ്ഥാന്റെ ജലവിതരണത്തിന്റെ മൂലക്കല്ലായ സിന്ധു നദി ഇരു രാജ്യങ്ങളിലൂടെയും വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഈ പങ്കിട്ട നദികൾക്ക് കുറുകെ, പ്രത്യേകിച്ച് കാബൂളിലും കുനാറിലും, അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ അണക്കെട്ട് നിർമ്മാണ പദ്ധതികൾ പാകിസ്ഥാന്റെ കൃഷിയെയും ജലലഭ്യതയെയും സാരമായി ബാധിച്ചേക്കാം.അഫ്ഗാനിസ്ഥാനുമായുള്ള പാകിസ്ഥാന്റെ ബന്ധം വഷളാകുന്നത് ഈ ആശങ്കകളെ കൂടുതൽ വഷളാക്കുന്നു.