ഇനി ഇറാനെ തൊട്ടാൽ തിരിച്ചടി യൂറോപ്പിലേക്കും! ഇതുവരെ സ്വയം ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്ന 2,000 കിലോമീറ്റർ മിസൈൽ പരിധി നിയന്ത്രണം നീക്കി ഇറാൻ. ഈ ദൂരപരിധി അഞ്ചിരട്ടിയായി, അതായത് 10,000 കിലോമീറ്ററിലേക്ക് ഉയർത്താൻ ഇറാൻ തീരുമാനിച്ചാൽ അമേരിക്കൻ മണ്ണും ആക്രമണപരിധിയിൽ വന്നേക്കാം. അമേരിക്കയ്ക്കും ഇസ്രയേലിനും മാത്രമല്ല, അവരെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്കും ശക്തമായ മുന്നറിയിപ്പാണ് ടെഹ്‌റാന്റെ ഈ നീക്കം. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷം പുതിയ തലത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ സമ്മർദത്തിലാകുന്നത് ട്രംപും അമേരിക്കയുമാണ്. എന്നാൽ ഇറാന്റെ ഈ പ്രഖ്യാപനത്തിന് പിന്നിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന സൈനിക ലക്ഷ്യം എന്താണ്? യൂറോപ്പിനെയും അമേരിക്കയെയും ലക്ഷ്യമിടാൻ ഇറാന് ശരിക്കും കഴിയുമോ?

പശ്ചിമേഷ്യയിൽ വീണ്ടും യുദ്ധത്തിന്റെ കാർമേഘങ്ങൾ ഉരുണ്ടുകൂടുകയാണ്. അമേരിക്കയെയും ഇസ്രയേലിനെയും ഒരുപോലെ ആശങ്കയിലാക്കുന്ന നിർണായക പ്രഖ്യാപനവുമായി ഇറാൻ രംഗത്തെത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇതുവരെ സ്വയം ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്ന 2,000 കിലോമീറ്റർ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ ദൂരപരിധി ഇനി ബാധകമല്ലെന്നാണ് ഇറാന്റെ പ്രഖ്യാപനം. അതായത്, തങ്ങളുടെ മിസൈലുകൾക്ക് ഇനി ഈ പരിധിയിൽ ഒതുങ്ങേണ്ടതില്ല. കൂടുതൽ ദൂരെയുള്ള ലക്ഷ്യങ്ങളിലേക്ക് ആക്രമണശേഷി വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള വാതിലാണ് ഇറാൻ തുറക്കുന്നത്. ഇതോടെ പശ്ചിമേഷ്യയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയിരുന്ന ഇറാന്റെ മിസൈൽ ഭീഷണി യൂറോപ്പിലേക്കും ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയിലേക്കും വ്യാപിക്കുമോ എന്ന ആശങ്കയാണ് ഉയരുന്നത്. എന്നാൽ ഇറാൻ ഇതിനകം തന്നെ 2,000 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരത്തിൽ പ്രഹരിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള മിസൈലുകൾ വിന്യസിച്ചിട്ടുണ്ടോ? അതല്ലെങ്കിൽ ഭാവിയിലെ യുദ്ധങ്ങൾ മുന്നിൽക്കണ്ടുള്ള തന്ത്രപരമായ മുന്നറിയിപ്പാണോ ഇത്? ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ഈ ചോദ്യങ്ങളിലേക്കാണ്.

നവംബർ ഏഴിനാണ് ഇറാന്റെ ഇസ്‌ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് അഥവാ ഐആർജിസി ഈ നിർണായക പ്രഖ്യാപനം നടത്തിയത്. ടെഹ്‌റാനിൽ നടന്ന വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ മിസൈൽ ദൂരപരിധിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യത്തിന് മറുപടി നൽകുകയായിരുന്നു ഐആർജിസി വക്താവ് ജനറൽ ഹൊസൈൻ മൊഹെബി. 2,000 കിലോമീറ്റർ എന്ന നിയന്ത്രണം തങ്ങൾക്ക് ഇപ്പോൾ ബാധകമല്ലെന്നും വാക്കുകളിലൂടെയല്ല, പ്രവർത്തിയിലൂടെ തങ്ങളുടെ ശേഷി തെളിയിക്കുമെന്നുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നറിയിപ്പ്. എന്നാൽ നിലവിൽ 2,000 കിലോമീറ്ററിലധികം സഞ്ചരിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള മിസൈലുകൾ ഇറാന്റെ പക്കലുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല. ഇതാണ് ഈ പ്രഖ്യാപനത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം. നിയന്ത്രണം നീക്കിയെന്ന പ്രഖ്യാപനവും അതിനപ്പുറമുള്ള ദൂരത്തിൽ ആക്രമണം നടത്താൻ ശേഷിയുള്ള മിസൈലുകൾ നിലവിൽ കൈവശമുണ്ടെന്നതും രണ്ടും വ്യത്യസ്ത കാര്യങ്ങളാണ്.

എന്തുകൊണ്ടാണ് 2,000 കിലോമീറ്റർ എന്ന പരിധി ഇത്രയും പ്രധാനമാകുന്നത്? ഇറാൻ വർഷങ്ങളായി പിന്തുടർന്നുവന്ന ഒരു സൈനിക നയമായിരുന്നു ഈ നിയന്ത്രണം. 2017-ൽ അന്നത്തെ ഐആർജിസി മേധാവി മുഹമ്മദ് അലി ജാഫാരി വെളിപ്പെടുത്തിയതനുസരിച്ച്, ഇറാന്റെ മുൻ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുല്ല അലി ഖമനയിയാണ് മിസൈലുകളുടെ പരമാവധി ദൂരപരിധി 2,000 കിലോമീറ്ററായി നിശ്ചയിച്ചത്. പിന്നീട് 2021-ൽ ഖമനയി തന്നെ ഇക്കാര്യം വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. മിസൈലുകളുടെ ദൂരപരിധി 5,000 കിലോമീറ്ററായി ഉയർത്താനുള്ള ആഗ്രഹം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അത് തടഞ്ഞത് താനാണെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശദീകരണം. അന്ന് ഇറാന്റെ നിലപാട് വ്യക്തമായിരുന്നു. ഇസ്രയേലിനെയും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളെയും ലക്ഷ്യമിടാനുള്ള ശേഷി നിലനിർത്തുക, എന്നാൽ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾക്ക് തങ്ങൾ നേരിട്ടുള്ള ഭീഷണിയല്ലെന്ന സന്ദേശം നൽകുക. അതായിരുന്നു 2,000 കിലോമീറ്റർ പരിധിക്കുപിന്നിലെ രാഷ്ട്രീയവും സൈനികവുമായ കണക്കുകൂട്ടൽ.

എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ആ കണക്കുകൂട്ടൽ മാറിയിരിക്കുന്നു. എന്താണ് ഇറാനെ ഇത്തരമൊരു തീരുമാനത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്? അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ഉൾപ്പെട്ട സമീപകാല സൈനിക സംഘർഷങ്ങളാണ് ഇതിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത്. ഇറാന്റെ വിലയിരുത്തലിൽ, തങ്ങൾക്കെതിരായ സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്ക് പശ്ചിമേഷ്യയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സൈനിക താവളങ്ങളും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെയും തെക്കുകിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെയും സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾ, ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയിലെ തന്ത്രപ്രധാനമായ താവളങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പ്രാധാന്യവും ഇറാൻ കണക്കിലെടുക്കുന്നു. അതായത്, തങ്ങൾക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തുന്നവരുടെ സൈനിക സംവിധാനങ്ങൾ 2,000 കിലോമീറ്റർ ചുറ്റളവിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ലെന്നാണ് ടെഹ്‌റാന്റെ വിലയിരുത്തൽ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മിസൈലുകളുടെ ദൂരപരിധിയിലും നിയന്ത്രണം വേണ്ടെന്ന നിലപാടിലേക്ക് ഇറാൻ എത്തിയെന്നാണ് പുറത്തുവരുന്ന വിശദീകരണം.

ഇതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം എത്രത്തോളം വലുതായിരിക്കും? 2,000 കിലോമീറ്റർ ദൂരപരിധിയുള്ള ഒരു ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലിന് തന്നെ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ വലിയൊരു ഭാഗത്തെത്താൻ കഴിയും. ഇസ്രയേൽ, അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിലെ രാജ്യങ്ങൾ, ലെവന്റ് മേഖല, ഈജിപ്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവ ഈ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടും. ഗ്രീസിന്റെയും ബാൽക്കൻ മേഖലയിലെ ചില ഭാഗങ്ങളുടെയും ദൂരവും ഈ പരിധിക്കുള്ളിലാണ്. എന്നാൽ ദൂരപരിധി ഇതിലും വർധിപ്പിക്കാൻ ഇറാൻ തീരുമാനിച്ചാൽ ഭൂപടത്തിലെ കണക്കുകൾ തന്നെ മാറും. യൂറോപ്പിലെ കൂടുതൽ രാജ്യങ്ങളും ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയിലെ തന്ത്രപ്രധാനമായ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളും ഇറാന്റെ ഭാവി മിസൈൽ പദ്ധതികളുടെ പരിധിയിൽ വന്നേക്കാം. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ പ്രഖ്യാപനം പശ്ചിമേഷ്യയ്ക്ക് പുറത്തും ആശങ്ക സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. അതേസമയം, യൂറോപ്പിലെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും ഇറാന്റെ മിസൈൽ പരിധിയിൽ വന്നുവെന്ന് ഇപ്പോൾ പറയാനാകില്ല. അത് ഭാവിയിൽ വികസിപ്പിക്കുന്ന മിസൈലുകളുടെ യഥാർഥ ശേഷിയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.

ഇവിടെ മറ്റൊരു സംഭവവും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ഡിയഗോ ഗാർഷ്യ സൈനിക താവളം. ഇറാനിൽനിന്ന് ഏകദേശം 4,000 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള അമേരിക്കയുടെയും ബ്രിട്ടന്റെയും സംയുക്ത സൈനിക കേന്ദ്രമാണിത്. 2026 മാർച്ചിൽ ഈ താവളത്തെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇറാൻ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകൾ വിക്ഷേപിച്ചതായി അമേരിക്കൻ, ബ്രിട്ടീഷ് വൃത്തങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ ഒരു മിസൈൽ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തുന്നതിന് മുമ്പ് തടയുകയും മറ്റൊന്ന് ലക്ഷ്യത്തിലെത്താതെ പരാജയപ്പെടുകയും ചെയ്തതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഇറാൻ ഈ ആക്രമണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം നിഷേധിച്ചിരുന്നു. അതിനാൽ ഈ സംഭവം ഇറാന്റെ ദീർഘദൂര മിസൈൽ ശേഷിയുടെ സ്ഥിരീകരണമായി കാണാനാകില്ല. എങ്കിലും 2,000 കിലോമീറ്റർ എന്ന പരിധിക്കപ്പുറത്തേക്കുള്ള ഇറാന്റെ സൈനിക ശേഷിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് ഇത് വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകി.

മറ്റൊരു നിർണായക വശം ഇറാന്റെ ഭൂഗർഭ മിസൈൽ കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. യുദ്ധസമയത്ത് വ്യോമാക്രമണങ്ങളിലൂടെ ആയുധനിർമാണ കേന്ദ്രങ്ങൾ തകർക്കാൻ ശത്രുരാജ്യങ്ങൾ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ അതിനെ മറികടക്കാൻ ഇറാൻ ഭൂഗർഭ കേന്ദ്രങ്ങളും മിസൈൽ സംഭരണ സംവിധാനങ്ങളും വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ് അവകാശപ്പെടുന്നത്. ഇറാന്റെ സൈനിക വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തലിൽ, മധ്യ-പടിഞ്ഞാറൻ ഇറാനിലെ വിക്ഷേപണ കേന്ദ്രങ്ങൾ ഇസ്രയേൽ ആക്രമണങ്ങളുടെ ഭീഷണി നേരിടുന്നുണ്ട്. അതിനാൽ കിഴക്കൻ ഇറാനിലെ കൂടുതൽ ദൂരെയുള്ള കേന്ദ്രങ്ങളിൽനിന്ന് ഇസ്രയേലിലെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആക്രമണം നടത്തണമെങ്കിൽ കൂടുതൽ ദൂരപരിധിയുള്ള മിസൈലുകൾ ആവശ്യമായി വരും. മിസൈൽ ദൂരപരിധി ഉയർത്താനുള്ള തീരുമാനത്തിന് പിന്നിൽ ഈ സൈനിക കണക്കുകൂട്ടലുമുണ്ടെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

ഇതിലും ഗൗരവമുള്ള മറ്റൊരു സൂചന ഇറാന്റെ ആണവനയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. മിസൈൽ പരിധി നീക്കിയതിന് പിന്നാലെ രാജ്യത്തിന്റെ ആണവ സിദ്ധാന്തം പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടായാൽ അതിനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പുകൾ നടത്തുമെന്ന സൂചനയും ഐആർജിസി വക്താവിന്റെ പ്രതികരണത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇറാൻ ആണവായുധം നിർമിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചുവെന്നോ നിലവിലെ ആണവനയം ഔദ്യോഗികമായി മാറ്റിയെന്നോ ഇതിൽനിന്ന് നിഗമനം ചെയ്യാനാകില്ല. എന്നിരുന്നാലും മിസൈൽ ശേഷിയും ആണവനയവും ഒരേസമയം ചർച്ചയിലേക്ക് വരുന്നത് അമേരിക്കയ്ക്കും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾക്കും വലിയ ആശങ്കയാണ്.

ഇറാന്റെ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ പരിപാടിയും ഇവിടെ നിർണായകമാണ്. ഉപഗ്രഹ വിക്ഷേപണ വാഹനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ചില ഘടകങ്ങൾ ദീർഘദൂര ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും ഉപയോഗപ്പെടുത്താൻ കഴിയും. എന്നാൽ അതുകൊണ്ടുമാത്രം ഇറാൻ ഭൂഖണ്ഡാന്തര ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകൾ വികസിപ്പിച്ചുവെന്ന് പറയാനാവില്ല. അത്തരമൊരു ശേഷി കൈവരിക്കാൻ കൂടുതൽ സങ്കീർണമായ സാങ്കേതികവിദ്യയും പരീക്ഷണങ്ങളും ആവശ്യമാണ്. എങ്കിലും ഇറാന്റെ നിലവിലെ സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങൾ ഭാവിയിൽ എന്തെല്ലാം സാധ്യതകൾ തുറക്കുമെന്ന ചോദ്യമാണ് ഇപ്പോൾ പ്രതിരോധ വിദഗ്ധർ ഉയർത്തുന്നത്.

അപ്പോൾ ഇറാന്റെ ഈ നീക്കം ഒരു മിസൈൽ നിയന്ത്രണം എടുത്തുകളയുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതാണോ? അതല്ല. അമേരിക്കയ്ക്കും ഇസ്രയേലിനും ഒപ്പം തങ്ങളെതിരായ സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്ക് സഹായം നൽകുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്കും ഇറാൻ നൽകുന്ന തന്ത്രപരമായ മുന്നറിയിപ്പായാണ് ഇതിനെ കാണുന്നത്. തങ്ങളുടെ അതിർത്തിക്കുള്ളിൽനിന്ന് മാത്രമല്ല, കൂടുതൽ ദൂരെയുള്ള കേന്ദ്രങ്ങളെയും ലക്ഷ്യമിടാനുള്ള ശേഷി വികസിപ്പിക്കുമെന്ന സന്ദേശമാണ് ടെഹ്‌റാൻ നൽകുന്നത്. അതേസമയം, ഈ പ്രഖ്യാപനം ഉടൻ യൂറോപ്പിനെ ആക്രമിക്കുമെന്നോ പുതിയ ദീർഘദൂര മിസൈലുകൾ ഇതിനകം സജ്ജമാണെന്നോ അർഥമാക്കുന്നില്ല.

പശ്ചിമേഷ്യയിൽ സമാധാനശ്രമങ്ങൾ തുടരുന്നതിനിടെയാണ് ഇത്തരമൊരു പ്രഖ്യാപനം വരുന്നത്. ഒരു ഭാഗത്ത് അമേരിക്കയുടെ സമ്മർദവും ഉപരോധവും, മറുഭാഗത്ത് ഇസ്രയേലുമായുള്ള സൈനിക സംഘർഷങ്ങളും. ഇതിനിടയിൽ സ്വന്തം സൈനിക ശേഷി കൂടുതൽ വിപുലീകരിക്കാനാണ് ഇറാന്റെ നീക്കം. ഇതോടെ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധഭീതി വീണ്ടും ശക്തമാകുകയാണ്. ഇറാന്റെ അടുത്ത നീക്കം എന്തായിരിക്കും? 2,000 കിലോമീറ്ററിനപ്പുറത്തേക്ക് മിസൈൽ ശേഷി വികസിപ്പിക്കുമോ? അതോ ശത്രുരാജ്യങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ വിലപേശാനുള്ള ശക്തമായ മുന്നറിയിപ്പായി ഈ പ്രഖ്യാപനം ഉപയോഗിക്കുമോ? അതിനുള്ള ഉത്തരം വരും ദിവസങ്ങളിലെ ഇറാന്റെ സൈനിക നീക്കങ്ങളിലായിരിക്കും. പക്ഷേ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്. ഇറാൻ ഇതുവരെ പിന്തുടർന്നിരുന്ന മിസൈൽ നയത്തിൽ വലിയൊരു മാറ്റത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനമാണ് ഇപ്പോൾ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ വന്നിരിക്കുന്നത്.