അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പുതിയ പോർമുഖം തുറന്ന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്. ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഡെമോക്രാറ്റുകൾക്ക് മേൽക്കൈ ലഭിച്ചാൽ അവരുടെ നിയമനിർമാണ നീക്കങ്ങൾക്കെല്ലാം വീറ്റോ അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് തടയുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പുമായി ട്രംപ്. ഡെമോക്രാറ്റുകൾ കോൺഗ്രസിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്താലും തന്റെ ഭരണപരിപാടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോകാൻ കഴിയുമെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ അവകാശവാദം. 'പരമാധികാരം എനിക്കുണ്ട്, അതാണ് വീറ്റോ' എന്നായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ വാക്കുകൾ.

നവംബർ മൂന്നിന് നടന്ന അമേരിക്കൻ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് തൊട്ടുമുമ്പ് സി.ബി.എസ് ന്യൂസിന് നൽകിയ പ്രത്യേക ഫോൺ അഭിമുഖത്തിലാണ് ട്രംപ് നിലപാട് വ്യക്തമാക്കിയത്. ഡെമോക്രാറ്റുകൾക്ക് ജനപ്രതിനിധിസഭയിലോ സെനറ്റിലോ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ചാൽ എന്തായിരിക്കും പ്രതികരണമെന്ന ചോദ്യത്തിന്, ആവശ്യമെങ്കിൽ അവരുടെ നിയമനിർമാണ നീക്കങ്ങൾക്കെല്ലാം വീറ്റോ പ്രയോഗിക്കുമെന്നായിരുന്നു മറുപടി. 'മിസ്റ്റർ വീറ്റോ' എന്ന വിശേഷണം സ്വീകരിക്കാനും തനിക്ക് മടിയില്ലെന്ന് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി.

ഡെമോക്രാറ്റുകൾ കൊണ്ടുവരുന്ന ബില്ലുകൾ തുടർച്ചയായി വീറ്റോ ചെയ്താൽ ഒടുവിൽ അവർ ചർച്ചയ്ക്ക് തയ്യാറാകുമെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ കണക്കുകൂട്ടൽ. ഒന്നോ രണ്ടോ മാസത്തേക്ക് വീറ്റോ തുടരുമ്പോൾ ഭരണസ്തംഭനമുണ്ടാകുമെന്നും പിന്നീട് ഇരുപക്ഷവും ധാരണയിലെത്താൻ നിർബന്ധിതരാകുമെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അതായത്, ഡെമോക്രാറ്റുകളുടെ വിജയത്തെ ഭരണപരമായ പ്രതിസന്ധിയാക്കി മാറ്റുന്നതിനു പകരം രാഷ്ട്രീയ വിലപേശലിനുള്ള അവസരമാക്കാനാണ് ട്രംപ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

എന്നാൽ അമേരിക്കൻ ഭരണഘടന അനുസരിച്ച് പ്രസിഡന്റിന്റെ വീറ്റോ അധികാരം അനിയന്ത്രിതമല്ല. കോൺഗ്രസ് പാസാക്കുന്ന ബിൽ പ്രസിഡന്റ് വീറ്റോ ചെയ്താൽ ജനപ്രതിനിധിസഭയിലും സെനറ്റിലും മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വീണ്ടും പാസാക്കി ആ വീറ്റോ മറികടക്കാൻ കഴിയും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഡെമോക്രാറ്റുകൾക്ക് ആവശ്യമായ അംഗബലം ലഭിച്ചാൽ ട്രംപിന്റെ നീക്കങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാനും സാധിക്കും. പക്ഷേ, അത്രയും വലിയ ഭൂരിപക്ഷം നേടുക എളുപ്പമല്ലെന്നതാണ് രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യം.

വീറ്റോ അധികാരത്തിന് പുറമേ സുപ്രീംകോടതിയുടെ പുതിയൊരു വിധിയെയും ട്രംപ് തന്റെ വാദത്തിന് പിന്തുണയായി ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നുണ്ട്. 'ട്രംപ് വേഴ്സസ് സ്ലോട്ടർ' കേസിലെ വിധി പ്രസിഡന്റിന് മുമ്പില്ലാത്തവിധം കൂടുതൽ അധികാരം നൽകിയെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവകാശവാദം. ഫെഡറൽ ട്രേഡ് കമ്മിഷൻ അംഗമായിരുന്ന റെബേക്ക സ്ലോട്ടറെ കാലാവധി അവസാനിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് പുറത്താക്കാനുള്ള പ്രസിഡന്റിന്റെ അധികാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു ഈ കേസ്. ഫെഡറൽ ഏജൻസികളിലും ഭരണസംവിധാനത്തിലും കൂടുതൽ നിയന്ത്രണം ഉറപ്പാക്കാൻ ഈ വിധി സഹായിക്കുമെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ നിലപാട്.

അതേസമയം, ഡെമോക്രാറ്റുകൾ കോൺഗ്രസിന്റെ നിയന്ത്രണം നേടിയാൽ ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ അന്വേഷണം നടത്താനും ഭരണനടപടികൾ പരിശോധിക്കാനും കൂടുതൽ അവസരങ്ങൾ ലഭിക്കും. ഹിയറിങ്ങുകൾ, സബ്പീനകൾ, രേഖകൾ ആവശ്യപ്പെടൽ തുടങ്ങിയ അധികാരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഭരണകൂടത്തെ സമ്മർദത്തിലാക്കാൻ അവർക്ക് കഴിയും. കുടിയേറ്റ നയം, വ്യാപാര നയം, സർക്കാർ ചെലവുകൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഇരുപക്ഷവും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടൽ രൂക്ഷമാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി റിപ്പബ്ലിക്കൻ സ്ഥാനാർഥികൾക്കായി ട്രംപ് രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ പ്രചാരണ റാലികൾ നടത്തിയിരുന്നു. 29 ദിവസത്തിനിടെ 33 പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുത്തതായും തന്റെ പ്രചാരണം റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിയുടെ വിജയസാധ്യത വർധിപ്പിച്ചെന്നുമാണ് അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടത്. നേരത്തെ റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിക്ക് വലിയ തിരിച്ചടി നേരിടേണ്ടിവരുമെന്നായിരുന്നു രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ. എന്നാൽ അവസാനഘട്ട പ്രചാരണം സാഹചര്യം മാറ്റിയെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.

അതേസമയം, നവംബർ നാലിന് പുറത്തുവരുന്ന ആദ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ റിപ്പബ്ലിക്കൻ ക്യാമ്പിന് ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്നതാണ്. ടെക്സസിലും സൗത്ത് കരോലിനയിലും ഉൾപ്പെടെ ഡെമോക്രാറ്റുകൾ ശ്രദ്ധേയമായ വിജയങ്ങൾ നേടിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ജനപ്രതിനിധിസഭയിലെ ഭൂരിപക്ഷവും റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിക്ക് നഷ്ടമായേക്കുമെന്ന സൂചനകളുമുണ്ട്. എന്നാൽ സെനറ്റിന്റെ നിയന്ത്രണം സംബന്ധിച്ച ചിത്രം പൂർണമായി തെളിഞ്ഞിട്ടില്ല.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ പുറത്തുവരുന്നതിനിടെ ഡെമോക്രാറ്റുകളുമായി സഹകരിക്കാനും ധാരണകളിലെത്താനും തയ്യാറാണെന്ന സൂചനയും ട്രംപ് പിന്നീട് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ വീറ്റോ ഭീഷണിയും ചർച്ചകൾക്കുള്ള സാധ്യതയും ഒരേസമയം നിലനിൽക്കുകയാണ്.

അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഇനി നിർണായകമാകുന്നത് കോൺഗ്രസും വൈറ്റ് ഹൗസും തമ്മിലുള്ള അധികാരപ്പോരാട്ടമായിരിക്കും. ജനവിധിയിലൂടെ ഡെമോക്രാറ്റുകൾക്ക് ശക്തി ലഭിച്ചാലും പ്രസിഡന്റിന്റെ വീറ്റോ അധികാരവും എക്സിക്യൂട്ടീവ് അധികാരങ്ങളും ട്രംപിന് വലിയ ആയുധങ്ങളാണ്. അതേസമയം, കോൺഗ്രസിന്റെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ ഭരണകൂടത്തിന് നേരിടേണ്ടിവരുന്ന രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദവും ചെറുതായിരിക്കില്ല. ട്രംപിന്റെ 'വീറ്റോ' ഭീഷണി അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയത്തെ എത്രത്തോളം പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുമെന്നതാണ് ഇനി ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.