ഇറാനെ വരുതിയിലാക്കിയാൽ അടുത്തത് ക്യൂബയോ? അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ പുതിയ പ്രസ്താവനയാണ് ലോകത്തെ വീണ്ടും ആശങ്കയിലാക്കുന്നത്. ഇറാനിലെ യുദ്ധനീക്കങ്ങൾക്കു പിന്നാലെ ക്യൂബയിലും ഇടപെടൽ നടത്താനുള്ള ആഗ്രഹം പരസ്യമായി പ്രകടിപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ് ട്രംപ്. തന്റെ പ്രസിഡന്റ് പദവിയുടെ കാലാവധി അവസാനിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ക്യൂബയുടെ കാര്യത്തിൽ തീരുമാനമുണ്ടാക്കണമെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ പ്രഖ്യാപനം. അതിനായി സൈനിക ശക്തി ഉപയോഗിക്കേണ്ടിവന്നാലും ആ സാധ്യത തള്ളിക്കളയില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു.

നവംബർ 12-ന് അമേരിക്കൻ മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ ഹ്യൂ ഹ്യൂവിറ്റുമായുള്ള ടെലിഫോൺ അഭിമുഖത്തിലായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ നിർണായക പരാമർശങ്ങൾ. 'ഞാൻ സ്ഥാനമൊഴിയുന്നതിന് മുമ്പ് ക്യൂബയുടെ കാര്യം തീർക്കണമെന്നാണ് ആഗ്രഹം' എന്നായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ വാക്കുകൾ. ക്യൂബയെ ഒരു പരാജയപ്പെട്ട രാഷ്ട്രമായാണ് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചത്. രാജ്യം കടുത്ത പ്രതിസന്ധിയിലാണെന്നും അമേരിക്ക സ്ഥിതിഗതികൾ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചുവരികയാണെന്നും ട്രംപ് പറഞ്ഞു.

ക്യൂബയ്ക്കെതിരെ പരിമിതമായ സൈനിക നീക്കം നടത്തേണ്ടിവന്നാൽ അതിന് തയ്യാറാണോ എന്നായിരുന്നു അഭിമുഖത്തിലെ മറ്റൊരു ചോദ്യം. ഒരാഴ്ച നീളുന്ന സൈനിക നീക്കത്തിന്റെ സാധ്യതയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ അത്തരമൊരു നടപടി തീർച്ചയായും പരിഗണിക്കുമെന്നായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ മറുപടി. അതായത്, നയതന്ത്ര സമ്മർദങ്ങൾക്കപ്പുറം സൈനിക ഇടപെടലിനുള്ള സാധ്യതയും അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് തുറന്നുവെക്കുകയാണ്.

ഈ നീക്കത്തിൽ അമേരിക്കൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോയ്ക്കും നിർണായക പങ്കുണ്ടാകുമെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ വാക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. റൂബിയോയുടെ മാതാപിതാക്കൾ ക്യൂബയിൽനിന്ന് അമേരിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറിയവരാണ്. ക്യൂബയോട് കടുത്ത നിലപാട് സ്വീകരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാവുകൂടിയാണ് അദ്ദേഹം. ക്യൂബയിൽ മാറ്റം കൊണ്ടുവരാൻ റൂബിയോയ്ക്ക് താൽപര്യമുണ്ടെന്നും ട്രംപ് അഭിമുഖത്തിൽ പറഞ്ഞു. ക്യൂബയിൽനിന്ന് അമേരിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറിയവർക്കുവേണ്ടിയാണ് ഇടപെടൽ നടത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്നും ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടു.

എന്നാൽ അമേരിക്കയും ക്യൂബയും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം ഇന്നോ ഇന്നലെയോ തുടങ്ങിയതല്ല. പതിറ്റാണ്ടുകളായി തുടരുന്ന രാഷ്ട്രീയ ശത്രുതയും സാമ്പത്തിക ഉപരോധവും ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും ബന്ധത്തെ നിർണയിക്കുന്നുണ്ട്. 1959-ലെ വിപ്ലവത്തിനുശേഷം അമേരിക്കയുമായി അകന്ന ക്യൂബ, പിന്നീട് സോവിയറ്റ് യൂണിയനുമായി അടുത്ത ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. 1962-ലെ ക്യൂബൻ മിസൈൽ പ്രതിസന്ധി ലോകത്തെ ആണവയുദ്ധത്തിന്റെ വക്കിലെത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷവും അമേരിക്കയുടെ ഉപരോധങ്ങൾ ക്യൂബയുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ ബാധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

നിലവിൽ കടുത്ത സാമ്പത്തിക-ഊർജ പ്രതിസന്ധിയിലൂടെയാണ് ക്യൂബ കടന്നുപോകുന്നത്. വൈദ്യുതി മുടക്കം, ഇന്ധനക്ഷാമം, ഭക്ഷ്യക്ഷാമം, വിലക്കയറ്റം എന്നിവ ജനജീവിതം ദുരിതത്തിലാക്കുന്നു. വെനസ്വേലയിൽനിന്നുള്ള എണ്ണവിതരണം തടസ്സപ്പെട്ടതും അമേരിക്കയുടെ ഉപരോധങ്ങളും പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ സാഹചര്യമാണ് ക്യൂബൻ സർക്കാരിനെതിരായ സമ്മർദം ശക്തമാക്കാൻ ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

ക്യൂബൻ ഭരണകൂടത്തെ മാറ്റിനിർത്താനുള്ള നീക്കങ്ങൾ അമേരിക്കയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് നേരത്തെയും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ആദ്യമായാണ് തന്റെ ഭരണകാലാവധി അവസാനിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ക്യൂബയുടെ കാര്യത്തിൽ തീരുമാനമുണ്ടാക്കുമെന്ന് ട്രംപ് ഇത്ര വ്യക്തമായി സമയപരിധി സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അതേസമയം, സൈനിക നടപടിക്ക് അന്തിമ തീരുമാനമെടുത്തെന്നോ ആക്രമണത്തിന് പ്രത്യേക തീയതി നിശ്ചയിച്ചെന്നോ ഇതുവരെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.

ഇറാനിലെ യുദ്ധനീക്കങ്ങൾക്കു പിന്നാലെ മറ്റൊരു രാജ്യത്തേക്കുകൂടി സൈനികമായി തിരിയുമോ അമേരിക്ക? പതിറ്റാണ്ടുകളായി അമേരിക്കൻ ഉപരോധം നേരിടുന്ന ക്യൂബയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവി എന്താകും? ട്രംപിന്റെ വാക്കുകൾ വെറും ഭീഷണിയിൽ ഒതുങ്ങുമോ, അതോ കരീബിയൻ മേഖലയിൽ പുതിയൊരു സംഘർഷത്തിന് വഴിതുറക്കുമോ? ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരമാണ്.