ലോകത്തെ വീണ്ടും ആകാംക്ഷയുടെ മുൾമുനയിൽ നിർത്തി ഇറാന്റെ പുതിയ പ്രഖ്യാപനം. തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വെറും രണ്ട് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ തുറക്കാൻ തയ്യാറാണെന്നാണ് ഇറാൻ അറിയിച്ചിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ അതിന് അമേരിക്ക ചില നിർണായക ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കണം. നേരത്തെ ഒരാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ നടപ്പാക്കാമെന്ന് അറിയിച്ചിരുന്ന പദ്ധതിയാണ് ഇപ്പോൾ രണ്ട് ദിവസമായി ചുരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചിയും വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് ഇസ്മായിൽ ബഖായിയും നടത്തിയ പ്രസ്താവനകളാണ് പുതിയ നയതന്ത്ര നീക്കത്തിന് വഴിതുറന്നിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇത് കടലിടുക്ക് തുറക്കാനുള്ള അന്തിമ തീരുമാനമല്ല. അമേരിക്കയുടെ പ്രതികരണത്തെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും തുടർനീക്കങ്ങൾ.

ഇറാന്റെ ആവശ്യങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത് അമേരിക്ക ഇറാനുമേൽ ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന നാവിക ഉപരോധം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നതാണ്. കൂടാതെ ഇറാനെതിരായ ഉപരോധങ്ങൾ പിൻവലിക്കുക, മേഖലയിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യം കുറയ്ക്കുക, ഇറാന്റെ എണ്ണ കയറ്റുമതിക്കുള്ള ഇളവുകൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുക, വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ മരവിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളും ചർച്ചയിലുണ്ട്. ഖത്തറിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിലാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയം തുടരുന്നത്. ഇറാന്റെ ഉപാധികൾ അംഗീകരിച്ചാൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സുരക്ഷ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും കപ്പൽ ഗതാഗതം സാധാരണ നിലയിലാക്കാനും രണ്ട് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ കഴിയുമെന്നാണ് ഇറാന്റെ വാദം.

എന്നാൽ ഈ നിർദേശത്തിന് അമേരിക്ക ഇതുവരെ പച്ചക്കൊടി കാട്ടിയിട്ടില്ല. ഇറാന്റെ ആദ്യത്തെ നിർദേശം അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് നേരത്തെ തള്ളിയിരുന്നു. അതേസമയം, ഇറാനുമായുള്ള ചർച്ചകൾ ഫലപ്രദമാണെന്ന് ട്രംപ് പ്രതികരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സൈനിക നടപടികൾ പൂർണമായും ഒഴിവാക്കിയിട്ടില്ല. ഖത്തറിൽ മൂന്ന് ദിവസത്തോളം നടന്ന ചർച്ചകൾക്കുശേഷം ഇറാൻ പ്രതിനിധി സംഘം മടങ്ങിയെങ്കിലും നയതന്ത്ര ആശയവിനിമയം തുടരുകയാണ്. ചർച്ചകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പുതിയ കരട് നിർദേശം തയ്യാറാക്കി വരികയാണെന്നും തുടർചർച്ചകൾക്ക് സാധ്യതയുണ്ടെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഇറാന്റെ സുരക്ഷാ മേധാവി മൊഹ്സെൻ റെസായി മുന്നറിയിപ്പുമായി രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാനെതിരെ വീണ്ടും ആക്രമണമുണ്ടായാൽ അത്യാധുനിക ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ശക്തമായി തിരിച്ചടിക്കുമെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നറിയിപ്പ്. അതായത്, ഒരുവശത്ത് സമാധാന ചർച്ചകളും മറുവശത്ത് യുദ്ധഭീഷണിയും തുടരുകയാണ്.

ഇതിനിടെ ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ ഭാവിയാണ്. ലോകത്തെ എണ്ണ വ്യാപാരത്തിന്റെ നിർണായക ഭാഗം കടന്നുപോകുന്ന ഈ സമുദ്രപാതയിലെ തടസ്സം ആഗോള എണ്ണവിപണിയെയും ഇന്ധനവിലയെയും ചരക്കുനീക്കത്തെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കും. ഇന്ത്യയെപ്പോലുള്ള എണ്ണ ഇറക്കുമതിയെ ആശ്രയിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്കും ഇതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നിർണായകമാണ്. കടലിടുക്ക് തുറന്നാൽ ആഗോള വ്യാപാരത്തിന് ആശ്വാസമാകുമെങ്കിലും ഇറാന്റെ ഉപാധികൾ അമേരിക്ക അംഗീകരിക്കുമോ എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം. അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ഈ പോരാട്ടം സമാധാനത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമോ, അതോ വീണ്ടും സൈനിക സംഘർഷത്തിലേക്ക് വഴിമാറുമോ? അടുത്ത ദിവസങ്ങളിലെ നീക്കങ്ങൾ പശ്ചിമേഷ്യയുടെ മാത്രമല്ല, ലോകത്തിന്റെ തന്നെ സാമ്പത്തിക ഭാവിയെ സ്വാധീനിച്ചേക്കും.